“ข่าว” โดย สิญจน์ สวรรค์เสก

February 23, 2010 at 4:28 am

.

.

ตอนสายของวันหนึ่ง ขณะที่หญิงวัยกลางคนผู้หนึ่งกำลังนั่งทอผ้าอยู่หน้าบ้านของตนนั้น คนรู้จักกันผู้หนึ่งได้เดินเข้ามาหาแกแล้วกล่าวขึ้นว่า “ป้า ที่ด้านนอกมีข่าวลือกันไปทั่วว่าเจิงเซิงฆ่าคนตายแน่ะ!”

แกชะงักมือที่กำลังทอผ้าอยู่ แล้วหันไปพูดกับคนผู้นั้นว่า “เป็นไปไม่ได้หรอก อาเจิงเซิงเป็นคนดี ต้องไม่ทำอย่างนั้นแน่นอน”

เมื่อคนผู้นั้นแจ้งข่าวแล้วก็เดินจากไป

หญิงผู้นั้นก็นั่งทอผ้าต่อ

ครู่ต่อมาก็มีคนเดินผ่านมาอีก ครั้นมองเห็นหญิงผู้นี้แล้วเขาก็รีบแจ้งข่าวว่า “ป้า! เจิงเซิงฆ่าคนตายแล้วป้า!”

“ไม่…ไม่หรอกน่า…อาเจิงเซิงไม่ทำเรื่องแบบนั้นหรอก” แกมั่นใจในตัวลูกชาย

“แต่ฉันได้ยินมาแบบนี้จริงๆ นะป้า” คนผู้นั้นยืนยัน “ถึงได้รีบมาบอกป้านี่ไง”

“อืม ขอบใจ” แกกล่าวขอบใจคนผู้นั้นแล้วนั่งทอผ้าต่อ ในใจก็เริ่มหวั่นไหวขึ้นมาบ้างแล้วว่า หรือลูกชายของตนจะลงมือฆ่าคนตายจริงๆ หนอ แต่พอตรองดูดีๆ แล้ว ลูกชายของตนรึก็เป็นศิษย์ที่มีชื่อเสียงของท่านขงจื๊อ ปราชญ์เมธีผู้เรืองปัญญา ที่เน้นเรื่องการกระทำอันประกอบด้วยเหตุผล มากกว่าการใช้อารมณ์ในการตัดสินใจหรือแก้ไขปัญหา หากแม้นว่าลูกชายของตนจะไปมีข้อขัดแย้งกับคนอื่นบ้าง แต่ยังไงก็คงไม่น่าจะขาดสติยับยั้งพลั้งมือฆ่าคนตายตามที่มีคนมาแจ้งข่าวอย่างแน่นอน

ขณะที่แกนั่งทอผ้าไปและพลางครุ่นคิดด้วยความไม่สบายใจอยู่นั้น ชาวบ้านที่รู้จักกันอีกคนหนึ่งก็วิ่งลุกลี้ลุกลนเข้ามาหาแล้วบอกว่า “ป้า! เจิงเซิงน่ะป้า! เจิงเซิงฆ่าคนตายแล้ว ตอนนี้ทางการกำลังออกตามล่าตัวเขาอยู่ ฉันว่าทางที่ดีป้าหนีไปก่อนจะดีกว่า เคราะห์ร้ายหากทางการสืบมาถึงที่นี่ ป้าอาจจะถูกลงโทษด้วยนะป้า!”

ได้รับการยืนยันว่าลูกชายของตนฆ่าคนตายจากคนถึงสามคนขนาดนี้ หญิงผู้นี้ก็ไม่อาจนั่งทอผ้าได้ต่อไปอีกแล้ว แกทิ้งเครื่องมือทอผ้า ปีนกำแพงหลังบ้านหลบหนีไปทันที

หลายชั่วยามต่อมาแกถึงได้สืบทราบว่า เจิงเซิงฆ่าคนตายจริงๆ แต่เจิงเซิงผู้นั้นเป็นคนละคนกับบุตรชายของแก ทว่ามีชื่อและแซ่ที่เหมือนกันเท่านั้น

ชาวจีนจะเล่าตำนานเรื่องนี้สอนใจลูกหลานหรือลูกน้อง ว่าแม้จะเป็นข่าวลือ แต่หากลือมาจากหลายแหล่งแล้วล่ะก้อ ข่าวนั้นสามารถทำให้ผู้ฟังเชื่อถือว่าเป็นเรื่องจริงขึ้นมาได้

ฟาสซิสต์นาซีก็มีคำกล่าวที่คมคายเหมือนกันว่า “อันคำโกหกนั้น เมื่อถูกกล่าวซ้ำเป็นพันครั้งแล้ว ก็สามารถสร้างความจริงขึ้นมาได้”

สังคมปัจจุบันนี้เป็นยุคแห่งการสื่อสารไร้พรมแดน จึงน่าเป็นห่วงอยู่เหมือนกันว่า ข้อมูลข่าวสารที่ไหลบ่ามาตามสื่อต่างๆ นั้น ข่าวไหนเป็นเรื่องจริงหรือข่าวไหนเป็นเท็จ การมีท่าทีต่อการรับข่าวสารข้อมูลต่างๆ จึงเป็นเรื่องสำคัญมาก หาไม่แล้วผู้เสพข่าวอาจกลายเป็นเหยื่อของผู้ที่เผยแพร่ข่าว หรืออย่างน้อยก็จะทำให้ได้รับข้อมูลผิดๆ มาประกอบในการตัดสินใจ

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตโต) ให้หลักการต่อการรับข่าวสารข้อมูลต่างๆ เอาไว้ว่า การรับข่าวสารต่างๆ นั้น เราต้องอยู่เหนือข่าวสาร ไม่ใช่ลงไปคลุกกับข่าวสาร เช่น เมื่อรับข่าวสารใดๆ มา ก็ให้นำมาตรองดูให้รอบคอบเสียก่อน ถ้าเรื่องนั้นเป็นเหตุเป็นผล เข้ากับหลักความจริงค่อยปลงใจเชื่อ

การตั้งท่าทีเช่นนี้เอาไว้ก่อน จะทำให้บุคคลนั้นเป็นคนรอบคอบ มีเหตุผลในการตัดสินใจ ไม่ใช้อารมณ์ความรู้สึกล้วนๆ ในการปลงใจเชื่อ เพราะจะเป็นการสุ่มเสี่ยงต่อการถูกหลอกให้เชื่อด้วยข้อมูลผิดๆ ที่เหมือนจริงได้

พระพุทธศาสนาแบ่งความเชื่อออกเป็นสองแบบ คือแบบปลงใจเชื่อธรรมดา และแบบปลงใจเชื่ออันประกอบด้วยปัญญา

การปลงใจเชื่อแบบธรรมดานั้น จะเน้นที่แหล่งข่าวเป็นสำคัญ เช่น ผู้พูดน่าเชื่อถือ คัมภีร์บันทึกไว้อย่างนั้น เขาเล่าลือสืบต่อกันมาแบบนี้ คิดเอาเดาเองตามตรรกะของตน ข่าวนั้นมีแนวโน้มหรือมีลักษณะที่น่าเชื่อถือ ฯลฯ ซึ่งพระพุทธองค์ทรงตรัสเอาไว้ว่ามีถึงสิบประการในกาลามสูตร

การปลงใจเชื่ออีกแบบนั้น เป็นหลักความเชื่ออันประกอบด้วยปัญญา คือตัวบุคคลนั้นได้ขบคิดใคร่ครวญโดยละเอียด และเห็นแจ้งแทงตลอดตามหลักความจริงของข้อมูลหรือข่าวสารนั้นๆ แล้วจึงปลงใจเชื่อ

ปราชญ์ทั้งหลายจึงให้หลักการเกี่ยวกับการรับข่าวสารข้อมูลเอาไว้ว่าต้องประกอบด้วยองค์คุณสองประการ

หนึ่ง คือ ปรโตโฆษะ – ต้องรู้จักฟัง, ตั้งใจฟังว่าข้อมูลนั้นๆ มาจากไหน มีจุดประสงค์อะไร

สอง คือ โยนิโสมนสิการ – ขบคิดใคร่ครวญอย่างรอบคอบ ประกอบเหตุผลจากข้อมูลหลายแหล่ง

หากหมั่นฝึกฝนตนเองด้วยหลักการดังนี้แล้ว ท่านกล่าวว่าจะทำให้เป็นคนหนักแน่น ไม่หลงเชื่อไปกับข่าวสารอะไรง่ายๆ และเอื้อให้เกิดปัญญามากยิ่งๆ ขึ้นไปตามลำดับด้วย

4 comments

  1. ขอบคุณค่ะท่านสิญจน์ สวรรค์เสก

    นับวันอักษรของท่านก็ยิ่งขลัง
    ดุจคล้าย “สายสิญจน์” ขึ้นมาทุกทีแล้ว
    มัดสายตาได้อยู่หมัด .. ชะงัดจริงๆ

    .
    .

    ข้าพเจ้าเห็นด้วยกับถ้อยคำของ ฟาสซิสต์ นาซี อย่างยิ่ง

    “อันคำโกหกนั้น เมื่อถูกกล่าวซ้ำเป็นพันครั้งแล้ว ก็สามารถสร้างความจริงขึ้นมาได้”

    กลยุทธ์ทางการข่าว การสร้างกระแส ปล่อยข่าวลือ ข่าวโคมลอยต่างๆ ถูกนำมาใช้จนประสบความสำเร็จสมใจผู้สร้างข่าวมานักต่อนักแล้ว

    ผู้รับข่าวสารอย่างเราๆ ท่านๆ จำต้องมีหลักการในการรับชม รับฟัง

    ท้ายนี้ ขอบคุณท่านอีกครั้ง ที่นำหลักการของเหล่าปราชญ์และพระพุทธองค์ มาเพิ่มวิทยายุทธ์ให้ข้าพเจ้า นับเป็นวิทยาทานที่ดียิ่งแล้ว

    สาธุ .

    .
    .

    -ประธาน.ฯ –

  2. สาธุ สาธุ สาธุ
    ขอบคุณเช่นกันค่ะ่ท่านเลขาฯ

    เห็นด้วยกันท่านประธานค่ะ ^__^

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s