ขอแสดงความเสียใจกับ คุณสิญจน์ สวรรค์เสก ที่เพิ่งเสียคุณพ่อไปเมื่อคืนนี้ และขออนุโมทนากับคุณความดี ที่คุณสิญจน์ได้ทุ่มเทดูแล ช่วงเวลาสุดท้ายของท่านเป็นอย่างดีเยี่ยมด้วยค่ะ

ขอให้พ่อไปสู่สุขคติค่ะ

เจี๊ยบ -/\-

กลุ่มที่แข็งแรงดีอยู่ รวมไปถึงคนหนุ่มคนสาวทั้งหลายอย่าได้ประมาทไปค่ะ หาเครื่องห่มกันหนาวไว้เป็นตัวช่วยรับมือกับอากาศหนาวปลายปีนี้ยาวไปถึงต้นปีหน้าด้วยนะคะ จะได้สุขภาพดีตลอดปีและตลอดไป

ตอนนี้มีชิ้นงานถักไหมพรมแบบใหม่มาหลายชิ้น แต่ไม่ทันถ่ายภาพบ้าง หรือถ่ายภาพไว้แล้วแต่หาภาพนั้นไม่เจอบ้าง หากค้นเจอเมื่อไรจะรีบอัพเดตให้ดูกันทันทีที่มีโอกาสค่ะ วันนี้ลงรูปผ้าพันคอไหม Mohair สวยๆ ฝีมือพี่อ้อย และ หมวกที่ถักจากบล๊อกไม้ไว้ 3 แบบ เผื่อเป็นไอเดียให้มิตรรักนักถักแตกหน่อต่อยอดกันต่อไป

ขอให้สุขภาพดี มีสติ เป็นสุขถัวนหน้ากันเทอญ
สาธุ

คืนหนึ่งของหน้าหนาวปลายเดือนธันวาคม พ.ศ.๒๕๔๕ เวลาประมาณ ๒ ทุ่ม พระธุดงค์คณะหนึ่งเดินอย่างอ่อนล้าขึ้นสู่อาศรมพระธรรมจาริก ณ หมู่บ้านปะลาทะ อำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก
เงาที่วูบไหวส่ายไปมาขณะเดิน ส่อว่าร่างกายของพระหลายรูปกำลังล้าเต็มทน พระบางรูปเท้าแตก บางรูปขาเคล็ดหนักยิ่งขึ้นกว่าเดิม จริงอยู่ว่าวันนี้เดินมาประมาณ ๓๕ กิโลเมตร บนถนนลูกรังที่สะดวกสบายมากแล้ว แต่ระยะเวลาเกือบเดือนในป่าห้วยขาแข้งนั้นต่างหากที่แปรสภาพร่างกายให้บอบช้ำไปได้ถึงเพียงนี้
“ผมเคยมาพักที่อาศรมนี้หลายครั้งแล้ว” พระอาจารย์พฤธิพงษ์ หรืออาจารย์หมีพูดขึ้น “มีพระธรรมจาริกจากวัดศรีโสดา เชียงใหม่ มาอยู่ประจำ เราจะไปขออาศัยพักกับท่านสักสองคืน ให้อาการของท่านชัชดีขึ้นกว่านี้ แล้วค่อยเดินทางต่อ” คำพูดของท่านสร้างความพอใจให้กับพระบางรูป แต่จะเป็นรูปไหนบ้างผมก็ไม่อาจทราบได้ รู้แต่เพียงหนึ่งในนั้นมีผม (ซึ่งขณะนั้นบวชเป็นพระได้ ๔ พรรษา) รวมอยู่ด้วยอย่างแน่นอน

คณะธุดงค์เดินตามทางลูกรังออกจากหมู่บ้านไปประมาณ ๑ กิโลเมตร สองข้างทางคือทุ่งนากว้างซึ่งตั้งเต็มอยู่ด้วยตอข้าวที่ถูกตัดรวงไปหมดแล้ว กำซาบสาบฟางที่โชยมาอาจแสลงจมูกใครบางคนที่คุ้นชินแต่กลิ่นเมือง แต่สำหรับผมมันช่างหอมชื่นรื่นชนบทดีแท้

แสงจันทร์เสี้ยวของคืนข้างแรมส่องผ่านเมฆหม่นลงมา บวกกับแสงไฟฉายที่สาดซ้ายส่องขวา เพียงพอต่อการจำแนกลักษณะของอาศรมพระธรรมจาริกเมื่อแรกเดินไปถึงว่า เป็นศาลาไม้มุงสังกะสี ยกพื้นขึ้นสูงชั่วบันไดสามขั้น โดยใช้ซุงขนาดใหญ่ผ่าครึ่งต้นกว้างเกือบครึ่งเมตรและยาวราวสองเมตรวางเป็นขั้นบันได ศาลาล้อมฝาสามด้าน ด้านหน้าเปิดกว้างรอต้อนรับผู้มาเยือนทุกท่าน ให้ขึ้นไปกราบพระประธานที่ตั้งอยู่บนโต๊ะหมู่ด้านซ้ายสุดของศาลา

รอบอาศรมรกทึบด้วยพงหญ้า มีเพียงบริเวณทางเดินและรอบศาลาเท่านั้นที่ถูกถางจนเตียนโล่ง สองข้างทางเท้าที่ทอดสู่อาศรมมีมะละกอยืนต้นสูงห่างกันพอประมาณเป็นแนวยาวเข้าไป

พุทธอาณาจักรแห่งนี้ล้อมเอาไว้ด้วยรั้วไม้ไผ่ มีไม้ไผ่สามลำกั้นเป็นประตูทางเข้าลักษณะคล้ายประตูคอกวัว/ควายตามชนบท ความจริงประตูนี้อาจจะเป็นปากคอกจริงๆ ก็ได้ เพราะคอกด้านนอกรั้วไม้ไผ่นี้กว้างใหญ่นัก กำแพงซ่อนรูปและโซ่ตรวนไร้สภาพที่ล่าม “สัตวะ – ผู้ติดข้อง” ทั้งหลายให้ตกอยู่ในภาวะของนักโทษนั้นแข็งแกร่งหยุ่นเหนียว ยิ่งกว่าการเคี่ยวหลอมเหล็กไหลหล่อเป็นคุกขึ้นมาเสียอีก

การเปิดประตูใจไขเข้าสู่ “พุทธจักร – อาณาจักรแห่งผู้รู้” ของตน กระทั่งลุถึง “อาศรม – ที่วางภาระทั้งมวล, ที่พักพิงแท้, ที่ป้องแดดกันฝน” สถานที่อันจักทำให้ไม่ต้องรอนแรมเดินทางไกลอย่างเหนื่อยล้าในค่ำคืนอันหนาวเหน็บอย่างไร้จุดหมายอีกต่อไป คือภาวะที่ปลอดโปร่งโล่งสบาย ปราศจากสิ่งบีบคั้นเสียดแทงทั้งมวล
“ศาลามืดยังงี้เหมือนจะไม่มีใครอยู่” พระอาจารย์สมควรพูดพลางเปิดประตูรั้วไม้ไผ่เข้าไป

พระอาจารย์สุพจน์ซึ่งเดินตามหลังมาบอกว่า “โน่นไง มีแสงไฟอยู่หลังศาลา คงมีคนอยู่ทางโน้น”

พอคณะธุดงค์เดินเข้าไปจวนถึงศาลามีตาแก่คนหนึ่งกุลีกุจอมาต้อนรับ แกส่งภาษาทักทายมา เหมือนจะเป็นภาษาพม่าหรือไม่ก็ภาษาไทยใหญ่ ไม่ใช่ภาษาของปกาเกอญอ (กะเหรี่ยง) ถิ่นนี้ที่พระพอจะคุ้นหูอยู่บ้าง พระจึงตอบกลับไปเป็นภาษาไทยพร้อมทำมือใบ้ประกอบว่าจะมาขอพักอาศัยที่นี่ แม้จะคุยกันคนละภาษาแต่แกก็เข้าใจ ยกมือบอกให้พระหยุดอยู่ที่บันไดก่อน แกผลุนผลันหายไปไม่นานก็กลับมาพร้อมถังใส่น้ำครึ่งถังและผ้าห่มเก่าๆ ที่แปรสภาพเป็นผ้าเช็ดเท้าแล้ว

แกนั่งลงที่ตีนบันได ตักน้ำล้างเท้าให้พระอาจารย์ ซึ่งท่านก็รับศรัทธาให้แกทำให้ ส่วนพระรูปอื่นต่างขอเอาขันน้ำจากแกมาล้างเท้าเอง เพราะรู้สึกสงสารร่างกายอันแก่ชราคราวปู่ที่ต้องมานั่งยองๆ ยักแย่ยักยันล้างเท้าให้พระเช่นนี้

เมื่อพระขึ้นไปบนศาลาหมดทุกรูปก็ครองจีวรนั่งลงกราบพระพุทธรูปซึ่งตั้งเป็นพระประธาน แล้วมานั่งคุยกันอยู่บนอาสน์สงฆ์ ได้ยินเสียงสับฟืนเร่งไฟมาจากเพิงหน้ากระต๊อบของตาแก่ สักพักหนึ่งแกก็เดินขึ้นบันไดท้ายอาศรมมาพร้อมกับกระติกน้ำร้อน งบน้ำอ้อย และห่อใบชาเก่าๆ
แสงเทียนที่จุดสว่างบนศาลาทำให้เห็นสภาพของแกได้ชัดเจน คำนวนจากหลังอันงองุ้มนั้นพอจะเดาได้ว่าแกคงแบกฟ้ามาไม่ต่ำกว่า ๗๐ ปี แกสวมหมวกไหมพรมใบเก่าราวกับเก็บได้จากกลางทุ่ง เสื้อสีเทาถูกย้อมด้วยคราบไคลจนมอมดำแทบจะกลายเป็นสีใหม่ มีแต่กางเกงผ้าสีดำสนิทของแกเท่านั้นที่คงสีเดิมอยู่ได้

แกยกกระติกน้ำร้อนกับห่อใบชาและงบน้ำอ้อยเข้ามาถวายพระ แล้วถอยออกไปนั่งพับเพียบยกมือไหว้ฉีกยิ้มอยู่ด้านข้างด้วยความดีใจที่ได้รับใช้พระ แม้สภาพร่างกายจะดูแก่ แต่รอยยิ้มที่เปิดกว้างจนมองหาฟันไม่เห็นสักซี่นั้นดูซื่อบริสุทธิ์ดุจเด็กน้อย ผลจากการพูดด้วยมือและสื่อด้วยใจกับแกทำให้ทราบว่าพระที่อยู่ประจำที่นี่เดินทางไปทำธุระนานแล้ว ไม่รู้จะกลับมาเมื่อไหร่

ฉันน้ำปานะและพูดคุยกันเสร็จ พระแต่ละรูปต่างแยกย้ายกันไปพักผ่อนตามส่วนต่างๆ บนศาลา คืนนี้เป็นคืนแรกที่แผ่นหลังได้กระทบพื้นไม้อันราบเรียบ หลังจากถูกเสี้ยนหนามและก้อนกรวดทิ่มตำมาเกือบเดือน และไม่ต้องคอยระแวงว่าจะมีสัตว์ร้ายผ่านมาที่กลดขณะนอนด้วย แม้ไม่มีเสียงเสือเสียงช้างร้องกล่อมเหมือนตอนอยู่ในห้วยขาแข้ง แต่การนอนฟังเสียงน้ำค้างหยดจากต้นไม้ตกใส่หลังคาสังกะสีดังเปาะแปะนั้นไพเราะไปอีกแบบ
รุ่งเช้าพระออกบิณฑบาตได้ข้าวเปล่ามาเยอะมาก กับมาม่าและปลากระป๋องอย่างละ ๔ ซอง/กระป๋อง และน้ำพริกที่ห่อใบตองตึงอีก ๒ ห่อ พอฉันภัตตาหารเสร็จก็รวบรวมอาหารที่เหลือให้ลุงยิ้ม (ไม่รู้ว่าแกชื่ออะไร แต่แกจะยิ้มอยู่ตลอดเวลาตอนคุยกับพระ จึงเรียกแกว่า “ลุงยิ้ม”)
วันนั้นถือเป็นวันซักผ้าบริขารและปลงผมปลงหนวด

หมู่บ้านปะลาทะ (หรืออาจจะเป็นหมู่บ้านเซปะหละที่อยู่ไม่ไกลกัน) เป็นหมู่บ้านชายป่า พระธุดงค์เมื่อออกจากป่า มักจะมาแวะพักซักผ้า ซ่อมแซมบริขาร และปลงผมปลงหนวดก่อนจะเดินเข้าเมือง

บ่ายวันนั้นลุงยิ้มจัดเตรียมอาหารเอาไว้ถวายพระในเช้าถัดไปเป็นการใหญ่ แกเที่ยวเดินเก็บผักเด็ดพริก อุ้มเอาฟักทองลูกเขื่อง (อาหารชั้นอ๋องของชาวป่า) ที่เก็บข้ามปีไว้ทำอาหารในโอกาสสำคัญมาปอกฝาน พอพระเดินผ่านไปทางกระต๊อบมุงใบตองตึงเพื่อเอาผ้าไปซักที่ก๊อกน้ำปะปาดอย แกจะส่งภาษาและทำมือบอกใบ้ราวกับจะบอกว่า “พรุ่งนี้แหละตุ๊เจ้า ผมจะโชว์ฝีมือแกงฟักทอง และตำน้ำพริกกะเหรี่ยงอันลือเลื่อง ให้อร่อยสะท้านสะเทือนปฐพีกันไปเลย”

ก่อนค่ำวันนั้นผมไม่เห็นลุงยิ้มอยู่ที่เพิงของแกจึงถามพระอาจารย์รูปอื่นๆ ว่าเห็นแกบ้างไหม พระอาจารย์สมควรบอกว่าเห็นแกเดินหิ้วกระป๋องข้าวก้นบาตรลงไปหมู่บ้านนานแล้ว

ประมาณ ๔ ทุ่มคืนนั้น หลังจากฉันน้ำปานะและสากัจฉาธรรมเสร็จ ผมลงจากศาลาไปแปรงฟันที่ตุ่มน้ำข้างเพิงของลุงยิ้ม โดยมีพระอาจารย์แรมนั่งต้มร้อนอยู่ที่เตาก้อนเส้าใต้ชายคาเพิง ผมได้ยินเสียงกระหืดกระหอบระคนเสียงถังพลาสติกแกว่งชนต้นไม้กับขาของผู้ถือตรงมาที่เพิง พอเสียงเข้ามาถึงรัศมีแสงไฟก็เห็นลุงยิ้มเดินเหนื่อยหอบเข้ามา แกเหวี่ยงถังน้ำพลาสติกทิ้ง ทรุดหอบตรงชายคาเพิง ก่อนจะโซเซไปที่ประตูกระต๊อบ แกผลักประตูเต็มที่ด้วยแรงอันน้อยนิดจากร่างผอมเกร็ง ซึ่งเป็นแรงเฉื่อยเฮือกสุดท้ายแล้วฟุบลงคาธรณีประตูนั้น

“อ้าว! ลุงแกเป็นอะไรแล้ว?” พระอาจารย์แรมพูดขึ้นขณะผวาเข้าไปประคองร่างลุงยิ้มออกมานอนบนพื้นดินชายคาเพิง

บ้วนฟองยาสีฟันและล้างปากเสร็จผมก็พูดกับท่านว่า “แกไม่เป็นไรหรอก คงจะเหนื่อยมากไปหน่อยเลยเป็นลมไปเท่านั้น” ที่ผมพูดเช่นนี้เพราะเห็นแกจัดนู่นเตรียมนี่ทั้งวัน จึงไม่คิดว่าแกจะเป็นอะไรไปมากกว่านี้

ด้วยมือที่สัมผัสศีรษะ ด้วยตาที่สังเกตจากสีหน้า และด้วยใจที่รับรู้ทางความรู้สึก พระอาจารย์แรมก็ทราบว่าอาการของลุงยิ้มไม่ใช่แค่การเป็นลมธรรมดาแล้ว ท่านจึงร้องบอกให้พระอาจารย์รูปอื่นๆ มาช่วยกันปฐมพยาบาลลุงยิ้มเป็นการด่วน

เป็นการระดมยาหม่อง ยาลม ยาดม ยาหอม เท่าที่จะหาได้มาช่วยเหลือลุงยิ้ม พระบางรูปนวดขา บางรูปนวดแขน บางรูปใช้ฝาหม้อที่เสียบอยู่ข้างกระต๊อบพัดให้อากาศถ่ายเทสะดวกขึ้น โดยพระอาจารย์แรมประคองศีรษะของแกเอาไว้ตลอดเวลา

“ท่านสมควร ท่านชัชครับ” พระอาจารย์หมีซึ่งเชี่ยวชาญการปฐมพยาบาลมากที่สุดหันไปพูดกับพระอาจารย์ทั้งสองรูป “ผมว่าอาการของลุงแกหนักขึ้นเรื่อยๆ แล้วล่ะ พวกท่านรีบเข้าไปแจ้งให้ผู้ใหญ่บ้านทราบจะดีกว่า เผื่อจะได้พาแกไปหาหมอหรือไปอนามัยที่ใกล้ที่สุด” พระอาจารย์ทั้งสองรูปก็รับคำ รีบครองจีวรแล้วเดินลงไปที่หมู่บ้านทันที

“ลุง ลุง” ผมนวดแขนแกพลางเขย่าเรียกให้แกรู้สึกตัว “เป็นอะไรมากหรือเปล่าลุง ทำใจดีๆ ไว้นะ นึกถึงพระเอาไว้” ผมคงจะลืมไปว่าที่รายล้อมปฐมพยาบาลให้แกอยู่ตอนนี้คือพระทั้งนั้น ไม่เข้าท่าเลยที่จะบอกให้แกนึกถึงพระที่ไหนอีก แต่ทำยังไงได้ล่ะ เพราะการหยิบยื่นคำปลอบใจให้แกคือสิ่งที่ผมพอจะทำได้ดีที่สุดในตอนนี้

แกเปิดเปลือกตาขึ้นมาช้าๆ มองดูพระที่รายล้อมอยู่รอบตัวเหมือนจะกล่าวลา สายตาที่มองนั้นเหนื่อยอ่อน แต่เคลือบแววแห่งความดีใจและขอบคุณในการช่วยเหลือของพระ ก่อนจะเหลือบขึ้นบน ร่างเกร็งกระตุกอย่างแรงเป็นครั้งสุดท้ายแล้วเงียบหายไปดุจว่าวขาดสายป่าน

“ลุงแกไปแล้วล่ะ ทวารของแกเปิดแล้ว” พระอาจารย์สัญญาซึ่งนวดขาและฝ่าเท้าให้แกพูดขึ้น หลังสังเกตเห็นปัสสาวะของแกไหลชื้นกางเกงออกมา

“อืม เหมือนหลวงพี่บุญเลิศเลย” ท่านอาจารย์แรมกล่าวสนับสนุน เพราะเมื่อปีที่แล้วก็เห็นพระช็อคตายแบบนี้มาก่อน

ฝ่ายพระอาจารย์หมียังไม่ยอมแพ้ ท่านพยายามยื้อชีวิตลุงยิ้มจากพญามัจจุราชด้วยการปั๊มหัวใจและผายปอดเท่าที่จะทำได้ แต่ความพยายามทั้งมวลที่ท่านกำลังทำนั้น เหมือนโปรยปุยนุ่นที่นุ่มเบาลงถมเหวกว้างและมืดลึกสุดหยั่ง รังแต่จะเสียเวลาเปล่า

เมื่อตรวจดูชีพจรจนแน่ใจว่าแกสิ้นลมแล้ว ท่านจึงบอกพระอาจารย์สุพจน์ว่า “ท่านพจน์ เข้าไปเอาหมอนมาหนุนหัวกับเอาผ้าห่มมาคลุมตัวแกเถอะ”
ประมาณหนึ่งชั่วโมงต่อมา พระอาจารย์สมควร พระอาจารย์ชัชวาลย์ และชาวบ้านอีกกลุ่มหนึ่งก็มาถึง พอทุกคนรู้ว่าลุงยิ้มสิ้นลมแล้วต่างสลดสังเวช
“แกมีญาติพี่น้องบ้างไหมล่ะโยม” พระอาจารย์หมีถามชาวบ้าน

“มีก็เหมือนไม่มีแหละตุ๊เจ้า” ชายผู้บอกว่าเป็นผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านตอบ “ลุงแกเป็นคนพม่าครับ หนีสงครามมาอยู่ที่นี่ พาหลานน้อยมาด้วยคนนึง อายุแค่ ๑๐ ขวบเอง ตอนนี้อาศัยอยู่กับครูที่โรงเรียนน่ะครับ ส่วนตัวแกเองก็มาอาศัยอยู่ที่วัด คอยดูแลรับใช้พระพอได้กินข้าวก้นบาตร ออกไปรับจ้างถางหญ้าบ้างพอได้เงินซื้อยากิน”

“อ้อ… เหรอ” พอทราบว่าแกเป็นคนจรหมอนหมิ่น ระหกระเหินจากถิ่นกำเนิดมาไกลแบบนี้ ชีวิตของแกจึงน่าเวทนายิ่งขึ้นกว่าเดิม “แกมีโรคภัยไข้เจ็บหรือเปล่า?” พระอาจารย์หมีถามผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน

“มีครับ แกเป็นโรคหืดหอบ ต้องกินยาเป็นประจำ เมื่อหัวค่ำแกไปกินข้าวที่บ้านผม เห็นบ่นว่าลืมเอายาลงไปกินด้วย แกเอาข้าวก้นบาตรไปแลกปลาแห้งกับผมน่ะครับ เห็นบอกว่าจะเอามาตำน้ำพริกถวายพระพรุ่งนี้”

“นี่ก๊า ปลาแห้งที่คิงว่า” ชาวบ้านคนหนึ่งพูดพลางล้วงปลาแห้งตัวเท่านิ้วมือสองตัวออกมาจากกระเป๋าเสื้อด้านซ้ายของลุงยิ้ม

ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านพยักหน้ารับขณะมองดูชายผู้นั้นเอาปลาแห้งใส่กลับคืน

“แล้วนี่จะทำศพแกยังไงหรือ?” พระถามเป็นเชิงปรึกษาหารือ
“เดี๋ยวพรุ่งนี้เช้าพวกผมจะเอาศพแกไปฝังเองครับ” ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านตอบ

พูดคุยกันต่ออีกครู่ใหญ่ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านก็ขอตัวกลับ ชาวบ้านสามคนอาสาเฝ้าศพลุงยิ้มในคืนนี้ โดยได้รับน้ำใจ…กล้า… (เหล้า) สองขวดจากผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านเป็นน้ำหล่อลื่นให้คืนนี้ผ่านไปแบบไม่ฝืดขัดจนเกินควร

รุ่งเช้า พอพระกลับจากบิณฑบาตและฉันภัตตาหารเสร็จ ชาวบ้านกลุ่มใหญ่ก็มาถึง ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านบอกให้ชาวบ้านใช้ผ้าห่มห่อศพแล้วม้วนห่อรอบนอกด้วยเสื่อลำแพน ตอนแรกชาวบ้านจะหามศพไปฝังเลย แต่พระอาจารย์หมีให้หามศพขึ้นศาลาก่อน เพราะพระจะสวดมาติกาบังสุกุลให้แก เสร็จแล้วค่อยนำศพไปฝัง

ระยะทางจากอาศรมไปป่าเห้ว (ป่าช้า) ไกลพอสมควร กอปรกับเป็นทางชันขึ้นดอยค่อนข้างสูง ชาวบ้านที่หามศพเริ่มเดินปัดเป๋และเปลี่ยนกันหามถี่ขึ้น พระอาจารย์แรม พระอาจารย์สุพจน์ และพระอาจารย์สัญญา นึกสงสาร จึงรับเอาคานศพลุงยิ้มมาหามแทน

พอขึ้นไปถึงป่าช้า หมอผีประจำหมู่บ้านก็ทำพิธีฝังศพตามประเพณีของชาวกะเหรี่ยง แกสวดพึมๆ พำๆ ใส่ไข่ไก่แล้วโยนออกไป แปลกที่ว่าแกโยนสูงและไกลไม่น้อย แต่กว่าไข่จะแตกต้องโยนอยู่หลายครั้งเหมือนกัน เชื่อกันว่าหากไข่แตกตรงไหนแสดงว่าผีอยากจะอยู่ตรงนั้น (ว่าไปนั่น รู้ใจผีกันเสียจริง)

เมื่อได้สถานที่แล้วก็ขุดหลุมฝังศพ กลบดินเรียบร้อย หนุ่มน้อยชาวกะเหรี่ยงผู้หนึ่ง (คงจะเป็นลูกชายของหมอผีที่จ่อคิวขึ้นเป็นหมอผีประจำหมู่บ้านคนต่อไปแน่ๆ เลย) ทำหน้าที่พ่อครัวเลี้ยงอาหารลุงยิ้มเป็นมื้อสุดท้าย เขาเปิดปลากระป๋องเทใส่ชามเคลือบวางไว้ เก็บเศษไม้ใกล้มือมาหักก่อไฟแล้วใช้กระป๋องเปล่านั้นหุงข้าวแบบไม่เช็ดน้ำ ลีลาการหุงข้าวต้องยอมรับว่าชั้นครูจริงๆ เพราะข้าวสุกเม็ดสวย ไม่ดิบ ไม่แฉะ ไม่ไหม้ด้วย ผมเองแม้จะใช้ชีวิตในรูปแบบเณรเถื่อนมาห้าปี ผ่านสมรภูมิทั้งทุ่งใหญ่ฯ ห้วยขาแข้ง อมก๋อย ดอยหลวง ขุนวินเชียงใหม่ หัวน้ำแม่ฮ่องสอน ฯลฯ แต่จะหุงข้าวได้รวดเร็วและสวยหมดจดเช่นนี้ เห็นทีต้องฝึกฝนอีกหลายปีจึงจะเจนจัด

พ่อครัวหัวป่าก์คดข้าวสวยจากกระป๋อง คลุกกับปลาซาดีนเนื้อแน่น ขยำขลุกขลิกให้เข้าพริกเข้าเกลือ ปั้นเป็นคำวางลงบนปากหลุมศพลุงยิ้ม เสร็จแล้วก็ล้วงกระป๋องโค้กออกมาจากย่าม เปิดฝาเทราดตามลงไป พระบางรูปถึงกับกลืนน้ำลายเอื๊อกด้วยความกระหาย (ผู้อ่านคงทราบนะครับว่าพระตะกละรูปนั้นคือใครในตอนนี้ แต่ให้ดิ้นตายเล่นอีกสักคนเถอะ ที่จะให้ผมเกิดจิตอกุศลนึกอิจฉาลุงยิ้มที่ได้ลิ้มรสโค้กนั้นไม่มี)

เมื่อเสร็จพิธีฝังศพ ทั้งพระและโยมต่างทยอยกลับ ผมเดินลงดอยด้วยจิตวิจารณ์ถึงลุงยิ้ม ที่เมื่อวานแกยังยิ้มรื่นหยอกเย้าพระคราวหลาน แค่คล้อยอีกวัน ยิ้มบริสุทธิ์ซื่อใสไร้ฟันฟาง กลับถูกดินกลบหายไปเสียแล้ว

ทว่า…

ใช่สินะ ศพของแกมิได้เปลี่ยวเหงาซะทีเดียว เพราะมีซากปลาแห้งสองตัวนอนเรียงเคียงสามเป็นเพื่อน ปลาที่ทอดกายเป็นสะพานบุญให้แกเดินข้ามไปภพหน้า จริงอยู่ว่าซากปลายังอยู่ในกระเป๋าเสื้อด้านซ้าย แต่บุญกุศลใดๆ อันจักพึงได้พึงมีจากปลานั้น ได้ซึมซาบลงสู่จิตใจของแกเรียบร้อยแล้ว
พระพุทธองค์ทรงตรัสว่า การให้ทานกับการรบนั้นเหมือนกันตรงที่อาจจะไม่มีกำลังพลมาก ไม่ได้จัดกระบวนรบอย่างโอ่อ่าทรงเกียรติ หากแม่ทัพมีสติปัญญา พลรบมีความองอาจกล้าหาญ ย่อมเอาชนะศัตรูหมู่มารที่มีกำลังมากกว่าได้ฉันใด การให้ทานก็เหมือนกันฉันนั้น อาจไม่เป็นวัตถุทานอันประณีต สูงเลิศด้วยมูลค่า ประดับประดาด้วยลวดลายอันวิจิตร หากแต่ทำด้วยจิตอันบริสุทธิ์ กอปรด้วยทิฏฐิอันเป็นสัมมาแล้วไซร้ อานิสงส์ที่ได้อาจจะมากกว่าการทำบุญด้วยเพชรพลอยเป็นไหนๆ

พักผ่อนให้สบายนะครับลุงยิ้ม เจอกันคราวหน้าผมได้แต่หวังว่าเราจะร่ำน้ำชากันจนชุ่มจิตเหมือนเคย
ผู้หลาน – สิญจน์ สวรรค์เสก
ป.ล. ผมอุตริตั้งนามปากกาเท่ห์ๆ ไปงั้นเองแหละครับ แต่ถึงผมจะเปลี่ยนนามและเปลี่ยนสถานภาพมายังไง ผมคิดว่าลุงคงจำรอยยิ้มของผมได้ เหมือนที่ผมไม่เคยลืมรอยยิ้มของลุงเลย

-คม-

“การใช้ชีวิตก็เหมือนการพายเรือทวนน้ำ แค่อยู่เฉยๆ ก็ถอยหลังแล้ว”
“วัฒนธรรมทั้งหลายเป็นสิ่งประดิษฐ์ของมนุษย์ และอะไรก็ตามที่ประดิษฐ์โดยมนุษย์เปลี่ยนแปลงแก้ไขได้เสมอ”

-ขำ-

“แมนว่ะ”
เสียแฟนไม่เป็นไร อย่าเสียศักดิ์ศรีและวิญญาณของตัวเองไปด้วย

-วินทร์ เลียววาริณ-

ยังไม่หายไข้ดี ขออัพเดตพอหอมปากหอมคอเท่านี้ก่อนนะคะ
รักษาสุขภาพด้วยค่า

.

พระภิกษุที่มรณภาพในป่าชื่อพระอาจารย์คำตัน…

น้ำ คือหนึ่งในแม่ธาตุทั้งสี่ที่จำเป็นต่อสิ่งมีชีวิตมาก ทว่าถ้าน้ำท่วมดินจนไม่มีที่จะเดินก็เป็นปัญหาใหญ่ ร่างกายขาดน้ำจนริมฝีปากแตกระแหงคอแห้งเป็นผุยผงก็เป็นปัญหาใหญ่อีกเหมือนกัน

วันที่พบศพพระอาจารย์คำตันนั้น น้ำดื่มในกระติกของผมหมดตั้งแต่ตอนบ่ายแล้ว หลังจากทนเดินกระหายน้ำอีกครู่ใหญ่ ผมจึงเปิด “ก๊อกน้ำส่วนตัว” รินน้ำสีเหลืองเข้มจนเกือบจะกลายเป็นสีน้ำตาลออกมาดื่ม รสชาติของมันเค็ม ฝาด และขมอย่างประหลาด พระ-เณรสายวัดป่านั้น คุ้นชินกับรสชาติของน้ำชนิดนี้เป็นอย่างดี เพราะเป็นส่วนประกอบของนิสัยสี่

ขอขยายความ “นิสัยสี่” สักนิด เพื่อให้เห็นภาพชีวิตอันเรียบง่ายของพระภิกษุสมัยพุทธกาล

นิสัย คือวัตรปฏิบัติที่ทำเป็นอาจิณ

สี่ คือมากกว่าสามแต่น้อยกว่าห้า

หนึ่ง อยู่โคนไม้เป็นวัตร – ตัดปริโภธ (ตัดความกังวล) เรื่องที่อยู่อาศัย

สอง เที่ยวบิณฑบาตเป็นวัตร – ตัดปริโภธเรื่องอาหารการกิน

สาม ใช้ผ้าบังสุกุลเป็นวัตร – เก็บผ้าพันศพหรือเศษผ้าที่ทิ้งแล้วมาเย็บย้อมเป็นจีวรเครื่องนุ่งห่ม ตัดปริโภธเรื่องอาภรณ์

สี่ ฉันยาดองด้วยน้ำมูตรเน่า – ใช้น้ำปัสสาวะดองยาสมุนไพรฉันแก้โรคภัยไข้เจ็บ ตัดปริโภธเรื่องยารักษาโรค

พระพุทธองค์ทรงวางแนวดำเนินชีวิตอันเรียบง่ายด้านกายภาพพื้นฐานสี่ประการนี้ไว้ ให้สมณะผู้ปรารถนาจะปลดแอกที่ครอบคาจิตวิญญาณเป็นอิสระได้นำไปปฏิบัติ เพราะแนวทางการแสวงหาอาหาร เครื่องนุ่งห่ม ที่อยู่อาศัย และยารักษาโรคดังกล่าวนั้น ไม่ต้องใช้เงินทองซื้อหา ไม่ต้องขวนขวายประกอบสัมมาชีพอันจักให้ได้มาซึ่งเงินทอง จะได้ใช้เวลาทั้งหมดที่มีมาพัฒนากาย ศีล จิต ปัญญา สู่ความบริสุทธิ์อย่างบริบูรณ์

.

ณ ยอดเขาแห่งหนึ่งในป่าคลองลาน…

ท่ามกลางแมกไม้น้อยใหญ่มีต้นสนสามใบเป็นพระเอก คือมีอยู่เยอะและล้วนแต่ต้นใหญ่ๆ ขนาดสอง – สามคนโอบ พระอาจารย์และสามเณรรูปอื่นได้หยุดรอผมอยู่ที่ยอดเขาแห่งนั้น ครั้นผมพาข้อเท้าแพลง เล็บฉีก และริมฝีปากแห้งผากกะโผลกกะเผลกตามขึ้นมาทันจึงหย่อนก้นลงนั่งพักให้หายเหนื่อยบ้าง สายลมเอื่อยพัดเฉื่อยฉิวไล่ยอดอ้อเล่นริ้วเป็นแนวยาวสุดลูกหูลูกตา ราวกับกำลังเต้นระบำรับเสียงหวีดหวิวของใบสนที่กรีดอากาศบริสุทธิ์อยู่สูงขึ้นไป

โน่น ที่หลุบเขาฝั่งทางโน้น พระอาทิตย์ดวงโตราความร้อนลงมากแล้ว หลุบลู่จวนลับตาลาพสุธาและฟากฟ้าฝั่งทางนี้ ไปอรุณสวัสดิ์กับสรรพชีวิตอีกฝั่งโลก ซิมโฟนี่แห่งพงไพรเดินทำนองด้วยเสียงร้องของแมลงน้อยใหญ่ สลับกับเสียงร้องเป๊ก เป๊ก ของนางกวางรุ่นกำลังแตกเนื้อสาว ทั้งภาพ เสียง และสัมผัสที่ได้จากบรรยากาศโดยรอบนั้นบอกว่า ถ้าไม่ดั้นด้นเดินเท้าเข้าป่าใหญ่เป็นเวลาหลายวัน คงไม่มีโอกาสได้รับผัสสะอันปราศจากสื่ออื่นที่มาจากมนุษย์แบบนี้

“โรแมนติกไหม?” หากใครบางคนจะถามผมแบบนี้

“หึ” คือคำตอบสั้นๆ ที่อัดอารมณ์หลายอย่างเอาไว้ในนั้นจนผมสรรหาถ้อยคำมาบรรยายไม่ถูก

“โน่นล่ะ กำแพงเพชรอยู่ทางโน้น” พระอาจารย์ชัชวาลย์ผู้เชี่ยวชาญด้านทิศทางกางแผนที่ออกดู พลางชี้นิ้วข้ามยอดเขาที่สลับซับซ้อนอยู่ไกลตาให้พระเณรทุกรูปทราบว่ากำลังจะเดินไปทางไหนกันต่อ

“เจอน้ำเมื่อไหร่ เราจะพักปักกลดกันเมื่อนั้น” พระอาจารย์วิจักษ์ซึ่งเป็นผู้นำบอก เพราะน้ำคือปัจจัยที่สำคัญมากของการดำรงชีวิตในป่า อีกอย่าง วันนี้ก็เดินกันมาทั้งวันแล้ว เรี่ยวแรงที่ได้จากมาม่าคนละห่อต้มรวมกับยอดผักกูดและผักละว้าตีเมีย (ผักกาดน้ำ ก็เรียก) นั้น น่าจะหมดไปตั้งแต่ตอนบ่ายอ่อนๆ โน่นแล้ว “เตรียมไฟฉายกันด้วยล่ะ จะมืดแล้ว” พระอาจารย์ให้คำแนะนำเพิ่ม

นั่งพักพอหายเหนื่อยและเตรียมไฟฉายกันพร้อมแล้วก็ออกเดินทางต่อ ทางเดินเบื้องหน้าต่อจากนี้มองจากยอดเขาลงไปราวกับปูลาดด้วยพรมนุ่มสีเขียวของดงอ้อ แน่ล่ะ เมื่อมีพรมก็ต้องมีสิ่งที่อยู่ใต้พรม นั่นคือความรกชัฏของกออ้อและใบอันคมกริบดุจใบมีดของมัน สภาพเช่นนี้ทำให้การเดินง่ายขึ้นมาก คือไม่ต้องมีพิธีรีตรองเยื้องยุรยาตรอย่างองอาจเยี่ยงพญาคชสาร ทว่าเดินกันแบบกองโจรแตกขบวน คือใช้ผ้าอาบน้ำฝนคลุมหัวให้มิด ตัดไม้เท้ามาท่อนหนึ่ง ยกขึ้นกำขวางหน้าไว้เป็นใบเบิกทางแล้วก็ลุยฝ่าเข้าดงอ้อกันเลยทันที งูเงี้ยวเขี้ยวขอตะขาบแมลงป่องก็ทางใครทางอาตมา ประมาณว่า “เอ็งมาข้าก็เหยียบ ถ้าเอ็งเหยียบข้าก็กัด” นั่นแหละ

ผู้นำหัวขบวนยังคงเป็นพระอาจารย์วิจักษ์และพระอาจารย์ชัชวาลย์เหมือนเดิม ส่วนตำแหน่งรั้งท้ายจะเป็นใครไปไม่ได้นอกจากผม ที่เดินไปน้ำตาไหลไป

ผมร้องไห้ทำไมงั้นหรือ

ผมไม่ได้ร้องไห้ หากแต่กำลังระบายน้ำที่เกิดจากความเหน็ดเหนื่อยเมื่อยล้า หิว กระหาย หนาว คัน เจ็บ แสบ ปวด ว้าเหว่ ไร้จุดหมาย มืดมนอนธกาล…

เดินลุยดงอ้อไปได้ครู่ใหญ่ ขณะนั้นมืดสนิทแล้ว จมูกของผมจับกลิ่นเหม็นเน่าของอะไรบางอย่างได้ เป็นเรื่องธรรมดาของการเดินในป่าที่มักได้กลิ่นเหม็นของซากสัตว์พวกเก้ง กวาง หมู หรือวัวป่าที่ป่วยตายหรือถูกฆ่าโดยเสือ บางคราวหากเนื้อนั้นยังไม่เน่าดี เพื่อนสามเณรผู้เจนป่าของผมยังเคยบังสุกุลหั่นเอามาย่างถวายพระอาจารย์ก็มี แต่เหม็นคราวนี้มันเหม็นประหลาด เหม็นฉุนๆ ไม่เหมือนกลิ่นซากสัตว์ทั่วไป

ผมเดินไปพลางสาดไฟฉายมองหาแหล่งที่มาของกลิ่นเหม็น

อ้าว นั่น พระอาจารย์หยุดเดินกันทำไมหนอ ไหนท่านบอกว่าเจอแหล่งน้ำถึงจะหยุดพัก นี่ยังอยู่บนเขานี่นา ไม่มีลักษณะว่าจะมีน้ำได้ เพราะโดยธรรมชาติแล้วลำธารหรือบึงบ่อจะอยู่ต่ำในหุบเขาทั้งนั้น พอผมเดินเข้าไปใกล้เห็นสามเณรจิ๋วมีสีหน้าซีดและตื่นตระหนกเหมือนกำลังตกใจมาก พระอาจารย์บุญรุ่งยืนปลอบอยู่ข้างๆ ครั้นผมเดินเข้าไปใกล้ ท่านก็รี่เข้ามาหาผมอีกคน พูดปลอบผมขึ้นก่อนเลยว่า “เณร เณร อย่าตกใจนะเณร”

เฮ่ย ชักจะยังไงเสียแล้ว “มีอะไรหรือครับอาจารย์” ผมอดที่จะถามท่านไม่ได้ คำตอบที่ได้รับพร้อมกับฝ่ามือที่ท่านยกขึ้นมาลูบไหล่ยังคงเหมือนเดิม “อย่าตกใจนะ อย่าตกใจนะ”

เมื่อไม่ได้คำตอบจากท่านผมจึงค้นหามันด้วยตัวเอง ผมสาดไฟฉายไปยังจุดที่พระอาจารย์วิจักษ์กับพระอาจารย์ชัชวาลย์นั่งดูอะไรบางอย่างอยู่ เอ…นั่น บริขารของพระนี่นา มีทั้งย่าม ผ้าจีวร บาตร กลด กระติกน้ำ วางอยู่บนผ้าใบบางๆ ซึ่งพระธุดงค์จะใช้ปูนอน สิ่งของเหล่านี้มาอยู่ตรงนั้นได้อย่างไร
จมูกของผมจับมวลกลิ่นเหม็นที่เข้มข้นได้จากอากาศทางซ้ายมือ จึงสาดไฟฉายไปสำรวจดูทางทิศนั้น

ภาพที่ปรากฏทำให้ร่างกายของผมแข็งทื่อ ชาวูบตั้งแต่ศีรษะไล่ลงไปถึงปลายเท้า เมื่อความชาหายไปก็กลายเป็นความหนาวเหน็บระคนความกลัว

สิ่งที่ให้กำเนิดกลิ่นเหม็นนั้นคือ ศพของพระรูปหนึ่ง ซึ่งต่อมาเมื่อได้วิเคราะห์กันอย่างละเอียดแล้ว ท่านน่าจะพาร่างกายอันบอบช้ำจาก…จากพิษไข้? จากการถูกงูพิษกัด? จากการหลงป่าแล้วเดินรอนแรมอย่างอ่อนล้าด้วยความหิวกระหายอดข้าวอดน้ำมาหลายวัน? หรือจะจากอะไรก็ตาม แต่สรุปคือท่านพาร่างกายอันอ่อนล้านั้นไปนั่งพิงขอนไม้แห้ง ทำสมาธิภาวนาสู้กับความเจ็บปวดและกิเลสมารที่ยกรี้พลมาทำศึกในฉากสุดท้ายของชีวิต

ผลของมหาสงครามการช่วงชิงจิตในครั้งนั้น ท่านจะเป็นฝ่ายกำชัยหรือพ่ายแพ้ก็คงไม่มีใครทราบได้ นอกจากสันทิฏฐิโกธรรม คือการรับรู้ประสบการณ์ตรงของจิตของท่าน ว่าได้ชำระม่านมายาอยู่เหนือกิเลสาทั้งมวล หรือยังติดค้างอยู่จุดไหน ให้ต้องไปตามเก็บหน่วยกิตในภพภูมิต่อไปจนกว่าจะสอบผ่านอริยสัจบรรลุสู่ภูมิแห่งอริยสงฆ์

“หาฟืนมาเผาท่านเอาบุญกันเถอะ” พระอาจารย์วิจักษ์บอกกับพระเณร “แต่เอ…” เมื่อหันไปพิจารณาดูศพนั้นอีกครั้งพระอาจารย์ก็เปลี่ยนความคิด “เผาไม่ได้ มีหนอนเยอะมาก เผาศพก็หนอนตาย งั้น…” แล้วท่านก็ได้ข้อสรุป “สวดอภิธรรมให้ท่านก็แล้วกัน” พระอาจารย์วิจักษ์หันไปทางพระอาจารย์ชัชวาลย์แล้วบอกว่า “ท่านชัชครับ ช่วยตรวจดูใบสุทธิของท่านด้วย ว่าท่านชื่ออะไร อยู่วัดไหน ออกจากป่าไปจะได้แจ้งให้วัดต้นสังกัดของท่านทราบว่าท่านมรณภาพแล้ว”

เมื่อตรวจดูหนังสือสุทธิของท่านจึงทราบว่า ท่านชื่อพระอาจารย์คำตัน (ขออภัยที่ผมจำฉายาของท่านไม่ได้แล้วครับ ทว่ามีเงาเลือนๆ ในสมองว่า ท่านฉายา “โชติปัญโญ” หรือไรนี่ล่ะ) สังกัดอยู่วัดสว่างภพ ปทุมธานี อายุ ๔๔ ปี บวชมาได้ ๒๔ พรรษาแล้ว (พบศพท่านเมื่อปี พ.ศ.๒๕๓๖)

ครั้นปูผ้าร่มเสร็จ พระเณรทุกรูปก็ครองจีวรพาดสังฆาฏิ แต่งองค์ทรงแบบศิษย์ศักยมุนี เพื่อเป็นเกียรติแด่ศิษย์ผู้พี่ที่จากไป นั่งลงเรียงรายกันตามลำดับพรรษาการบวชก่อนหลัง พร้อมแล้วพระอาจารย์วิจักษ์ก็นำสวดขึ้นว่า “นะโม ตัสสะ ภควะโต…” ตามด้วยบทพระอภิธรรมเจ็ดคัมภีร์ “กุสลา ธัมมา…อกุสลา ธัมมา…”

คลื่นเสียงสวดก้องกังวานฝ่าความมืดในหุบเขา ดุจการประกาศพระสัทธรรมอันแจ้งชัดขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ว่าสังขารธรรมทั้งหลายล้วนเป็นมา เป็นอยู่ และจะเป็นไปเช่นนี้ ไม่มีสิ่งใดอยู่เหนือความไม่เที่ยง เป็นทุกข์ และไร้ตัวตนได้

เณรบวชใหม่เช่นผมยังสวดอะไรไม่เป็นกับเขา ได้แต่งึมๆ งำๆ “ถั่วงาๆๆ” ไปตามเรื่อง ทว่าจิตใจในขณะนั้น รู้สึกอาจหาญแกล้วกล้าคราน้อมใจไปกับเสียงสวด สลับกับความกลัวจนขนลุกซู่ว่า ขนาดพระภิกษุยังเอาชีวิตมาสังเวยป่าคลองลานแห่งนี้ แล้วเราล่ะ จะรอดกลับออกไปพบหน้าชาวบ้านร้านตลาดหรือไม่ประการใดหนอ

สวดอภิธรรมเสร็จก็ออกเดินทางกันต่อ คราวนี้ความกลัววิ่งเข้าจับขั้วหัวใจของผมหมดแล้ว จึงขอร้องพระอาจารย์ว่า ผมไม่ขอเดินตามหลังอีกต่อไป ให้พระอาจารย์รูปใดก็ได้มาเดินปิดท้ายขบวนได้ไหม พระอาจารย์ชัชวาลย์จึงรับปากว่าจะเป็นผู้เดินรั้งท้ายเอง แต่พอเดินกันจริง สภาพป่าที่รกชัฏ ทำให้ต้องแยกย้ายกันหาช่องทางบุกซ้ายป่ายขวากันไปเรื่อย บางจุดต้องดันกออ้อให้เอนแล้วลื่นไถลผ่านไปก็มี พระเณรรูปอื่นก็ไม่สู้จะเท่าไหร่ แต่ผมซึ่งมีจุดอ่อนที่เล็บเท้าซ้ายฉีกเผยอ เมื่อมาลุยดงอ้อแบบไม่เกรงใจเล็บเช่นนี้ มันจึงอุทธรณ์ความเจ็บเป็นระยะ หนักบ้างเบาบ้างตามจังหวะและลีลาการลุย กระทั่งท้ายสุดผมค้นพบสัจธรรมที่ว่า “อัตตาหิ อัตโน นาโถ – ตนเป็นที่พึ่งของตน” นั้นลึกซึ้งนัก เพราะพระเณรรูปอื่นๆ ได้เดินห่างจากผมออกไปทีละน้อย จากไม่กี่เมตรเป็นสิบเมตรและหลายสิบเมตรขึ้นเรื่อยๆ

คงไม่ผิดบาปมากใช่ไหมที่ผมจะบอกว่า ผมกลัว ผมเจ็บ ผมปวด ผมเมื่อย ผมหิว และอากาศคืนนั้นทำไมมันถึงได้หนาวเหน็บซะเหลือเกิน ตอนหัวค่ำก็เย็นเฉยๆ ทว่ายิ่งดึกหมอกหนาวก็ยิ่งพรมกระทั่งผืนป่าเปียกราวกับฝนปรอยลงมาแล้ว หนาวกายก็หนักพออยู่แล้ว หนาวใจกลับยิ่งทรมานมากกว่า

ผมร้องไห้ – ผมอาจจะไม่ได้ร้องไห้

น้ำตาผมไหล – นั่นอาจจะไม่ใช่น้ำตาของผม

น้ำที่ไหลอาบแก้มอาจเป็นเพียงน้ำหมอกที่ลงจัดในคืนนี้

ม่านหมอกอันอึมครึมที่กลั่นน้ำแห่งความขมขื่นออกมา จะมลายหายไปเมื่อสุริโยทัยไขแสงยามเช้า

รอเวลา…ผมได้แต่รอให้ถึงเวลานั้น รอให้พระอาทิตย์เกิด รอให้พระอาทิตย์โต จะโดยเต็มใจหรือไม่เต็มใจก็ตาม ความอดทนได้ค่อยๆ สอนผมให้รู้จักความงดงามของการรอ…รอโมงยามแห่งรุ่งอรุณนั้นไปด้วย ปล่อยให้ประสบการณ์เหล่านี้ค่อยๆ กล่อมเกลาชีวิตให้เติบโตไปด้วย พยายามทำใจเป็นกลางเรียนรู้เรื่องการปล่อยวางไปด้วย

หมอกยังลงจัด

น้ำยังคงไหล

ประมาณห้าทุ่มคืนนั้นเราถึงค้นพบลำธารเล็กๆ สายหนึ่ง ผมสร้างความอบอุ่นมอบให้ทุกคนกองใหญ่ และเราใช้มันต้มน้ำร้อนดื่มด้วย บทสนทนารอบกองไฟคืนนี้มีแต่ประเด็นการมรณภาพของพระอาจารย์คำตันล้วนๆ สามเณรจิ๋วหยิบเอาภาพเก่าๆ จากความทรงจำมาเล่าซ้ำเดิมไม่รู้กี่รอบว่า ปีก่อนตอนมาธุดงค์กับพระอาจารย์มนตรี ก็พากันมาหลงป่าคลองลานแห่งนี้เจ็ด – แปดวัน ไม่มีอาหารอย่างอื่นฉันนอกจากต้มหยวกกล้วยป่า พอกันตายเอาชีวิตรอดออกไปได้ คุยกันไปก็ได้แต่ยอมรับความใจเด็ดของท่านที่กล้าธุดงค์เดี่ยวในป่าใหญ่แห่งนี้ แม้บทสรุปอาจจะเป็นอย่างที่เห็น แต่สิ่งที่คนอื่นมองไม่เห็นคือความรู้สึกที่อาจหาญ คือกำลังใจอันแกล้วกล้า คือสติ คือปัญญา ที่หากจะว่าตามวิถีของพระพุทธศาสนาที่สอนเรื่องการเวียนว่ายตายเกิดและการสะสมนิสัยในจิตใจ (กรรม) แล้ว เชื่อว่าท่านคงจะได้กำไรติดตัวไปภพหน้ามากโขอยู่ หรือไม่งั้น ท่านอาจจะรวยเป็นเศรษฐีธรรม สะสมอริยทรัพย์จนลุสู่ภูมิอริยสงฆ์ไปแล้วก็ได้

จบเถอะเนาะครับ หากจะเขียนต่อก็ไม่มีประเด็นใดให้น่าสนใจแล้ว

อ้อ เรื่องนี้ผมไม่ได้หลอกนะครับ เรื่องจริงล้วนๆ ไม่ใช้สลิง (มีแต่เชือกร่มแขวนกลด) ไม่มีตัวแสดงแทน เดินจริง เจ็บจริง แล้วก็ตายกันจริงๆ ด้วย

.

.

.

-คม-

.

“อยู่ใกล้คนพาล ก็เหมือนใช้มือจับถ่านไฟ เมื่อร้อนก็ไหม้มือ เมื่อเย็นก็เปื้อนดำ”

“ไม่มีประสบการณ์ใดที่มันไร้ค่า แม้แต่งานที่ลงตะกร้าก็สอนเราได้ หากเรารู้จักเรียนจากมัน”

.

.

.

-ขำ-

.

“น้ำกำลังท่วม คนกำลังหิว จึงไม่เข้าใจ”

เราทั้งหลายล้วนเป็นซากของดวงดาว เมื่อแยกแยะองค์ประกอบเคมีที่ประกอบเป็นคน ก็พบว่าพวกมันคือสารเคมีเดียวกับที่ประกอบเป็นดวงดาว ไปจนถึงสิ่งไร้ชีวิตทั้งหลาย

ความรู้สึก ความคิด อารมณ์ต่างๆ จิต ของมนุษย์เป็นเพียงการ “ปรุงแต่ง” เป็นผลพลอยได้จากการประกอบเข้ากันเป็น “ชีวิต” เมื่อชีวิตสลายรูปกลับสู่ธาตุดั้งเดิม สิ่งปรุงแต่งหรือเปลือกทั้งหลายก็หายวับไป

ท่านรัฐมนตรีแดกด่วนทั้งหลายจะเข้าใจในสัจธรรมนี้หรือไม่หนอ?

.

.

-วินทร์ เลียววาริณ-

ปัญหาที่ว่ามานี้ สามารถป้องกันได้ง่ายมากค่ะ เพียงเตรียมตัวให้พร้อม มีสติอยู่เสมอ รวมถึงเผื่อเวลาสำหรับเหตุการณ์ไม่คาดฝันที่อาจเกิดขึ้นได้ หรือหาตัวช่วยด้วยการติดป้ายชื่อเพื่อสร้างความแตกต่างให้กับข้าวของเครื่องใช้ที่หน้าตาคล้ายๆ กัน เมื่อมีความแตกต่างก็แยกแยะง่าย หยิบใช้ได้สะดวกอีกด้วยค่ะ

มาติด ‘ป้ายชื่อ’  ให้กับข้าวของเครื่องใช้ด้วยกันนะคะ จะทำใช้ก็ได้ ทำเป็นของขวัญที่ระลึกก็ดี หรือบางทีอาจเป็นงานอดิเรกที่สร้างรายได้เสริมได้อีกด้วย

เพียงติด ‘ป้ายชื่อ’ ลงไป เหมือนทำให้อุปกรณ์เครื่องใช้เหล่านั้นพูดได้เลยนะคะ
‘หาก็ง่าย หายก็รู้ ดูก็งามตา’

ป.ล. ขอเป็นกำลังใจให้กับผู้ประสบอุทกภัยทุกท่านค่ะ ขอให้มีพลัง ก้าวผ่านวิกฤตนี้ไปได้ด้วยดี

.

.

ผมเคยถูกผีหลอกหลายครั้ง แต่ที่จำขึ้นใจ นึกถึงเหตุการณ์นั้นทีไรยังเสียวสยองไม่หายมีอยู่สองครั้ง

ครั้งแรก คือตอนที่ผมไปนอนกับผี

เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นที่อำเภอทองผาภูมิ จังหวัดกาญจนบุรี

กลางปี พ.ศ. 2536 ขณะนั้นผมเป็นเณรเถื่อนที่ชอบท่องไพร โดยเฉพาะอย่างยิ่งป่าใหญ่ชายแดนไทย – พม่า คือ ทุ่งใหญ่นเรศวรและป่าห้วยขาแข้ง

ใช่ว่าผมจะแก่วิชา กล้าท่องป่าคนเดียวรึก็หาไม่ ในการเดินธุดงค์ตามป่าเขาทุกครั้ง ผมจะไปในฐานะสามเณรที่คอยติดตามปรนนิบัติครูบาอาจารย์ต่างหาก

ปีนั้น พระอาจารย์รัตนชัย มีความประสงค์จะเดินธุดงค์ไปหาที่จำพรรษาเพื่อภาวนาในป่าเขา เป้าหมายที่ท่านบอกเอาไว้คร่าวๆ คือ หมู่บ้านชาวกะเหรี่ยงสักแห่งหนึ่งในป่าชายแดนเหนือทุ่งใหญ่ฯ

“ไปด้วยกันไหมล่ะเณร” ท่านออกปากชวนผม

“ไปครับอาจารย์” ผมตอบแทบจะทันที เพราะอยากจะออกธุดงค์ตลอดเวลาอยู่แล้ว

“งั้นก็ไปเก็บของ” ท่านบอก แล้วก่อนที่ผมจะเดินไปไกล ท่านก็สั่งตามมาอีกว่า “อ้อ ไม่ต้องเอาเสบียงอะไรไปด้วยนะ เอาเฉพาะบริขารและยาเท่าที่จำเป็นก็พอ” ที่ท่านสั่งมาแบบนี้ เพราะปกติที่วัดของเราเวลาจะออกธุดงค์ สามเณรมักจะเตรียมข้าวสารและน้ำพริกเผาติดย่ามไปด้วย ซึ่งจะนำออกมาหุงฉันเมื่อคราวจำเป็น เช่น ระหว่างทางที่ต้องเดินในป่าหลายวันแล้วไม่พบบ้านคนให้บิณฑบาต หรือเมื่อคราวที่หลงป่า ไม่พบผู้คนและไม่มีอาหารฉัน พระภิกษุเก็บอาหารไม่ได้อยู่แล้ว หน้าที่เหล่านี้จึงเป็นเรื่องที่สามเณรต้องทราบและจัดเตรียมไปเอง เมื่อพระอาจารย์สั่งมาแบบนี้ แสดงว่าการออกธุดงค์คราวนี้ จะเป็นการธุดงค์แบบพระวัดเส้าหลินที่สำเร็จ “วิชาตัวเบา” แล้วเป็นแน่

แต่ผมกลับสำเร็จ “วิชาตัวหนัก” ที่วัดป่าผาตาดฯ ทองผาภูมิ

คืนนั้นร่างกายของผมเกร็งจนก้าวขาแทบไม่ออก อาการนี้เกิดขึ้นมาจากความอวดดีของผม

ครับ ใช่ ผมนั้นเลวมาซะมาก ไม่มีดีจะอวดใคร เมื่อได้ฟังคำแนะนำจากพระอาจารย์ว่า ต้องรักษาศีลให้ดี แล้วตั้งใจทำสมาธิ ฝึกจิตให้เกิดปัญญา โดยเฉพาะการไปฝึกสมาธิในป่า ในที่น่ากลัว จะทำให้จิตเป็นสมาธิได้เร็ว เกิดปัญญาได้ง่าย ผมก็เลยทำตามคำแนะนำของท่าน

วัดป่าผาตาดฯ เป็นวัดป่าสมชื่อ คือเต็มไปด้วยแมกไม้น้อยใหญ่ กุฏิแต่ละหลังจะอยู่ไกลกันมาก หนึ่งในนั้นมีกุฏิกรรมฐานอยู่หลังหนึ่งซึ่งแตกต่างจากกุฏิทั้งหลายตรงที่มีโลงแก้วบรรจุศพตั้งเด่นเป็นสง่าอยู่ในกุฏิด้วย

ผมทราบประวัติคร่าวๆ ของซากนั้นว่า แกชื่อวิโรจน์ เคยบวชเป็นพระ ก่อนเสียชีวิตได้อุทิศศพของตนให้วัดแห่งนี้ เพื่อบรรจุเอาไว้ในโลงแก้วให้พระภิกษุและสามเณรได้พิจารณาถึงมรณานุสติที่ซุ่มซ่อนอยู่ในรูปขันธ์ทุกตัวตนทั้งตัวคนและตัวสัตว์

ตอนกลางวันผมเข้าไปปัดกวาดทำความสะอาดกุฏิหลังนี้ เตรียมทางเดินจงกรมและกางกลดเอาไว้ดีแล้วก็กลับออกมาที่ศาลาใหญ่ กว่าจะฉันน้ำปานะและทำวัตรสวดมนต์เย็นร่วมกันเสร็จก็เป็นเวลาทุ่มกว่าแล้ว

เอาล่ะ ได้เวลาที่ผมจะออกผจญภัยตามลำพังเสียที

ตอนที่ผมเดินออกจากศาลาใหญ่ซึ่งเป็นเหมือน “ศูนย์กลางความอบอุ่น” ไปกุฏิผีเน่านั้น รู้สึกราวกับว่ากำลังเดินเข้าสู่ “จุดเยือกแข็งแห่งสูญญากาศ” ก็ไม่ปาน เพราะยิ่งเดินไปเท่าไหร่ ความอบอุ่น ความทะนงตน ความยโสโอหังประดามีของผม ก็ค่อยๆ หล่นหายไปตามทางเท้าสายน้อยที่เลียบเลาะไปตามป่าเขา

สติของผมเริ่มจะเข้ารูปเข้าร่างอีกครั้งก็ตอนจุดเทียนไขที่ข้างทางเดินจงกรมเรียบร้อยแล้ว และกำลังกำหนดรู้อยู่ที่ขาทั้งสองข้างในการยกขึ้น ย่างออกไป แล้วก็เหยียบลง แต่สติที่เพิ่งจะก่อรูปก็ต้องมลายออกจากร่างในเวลาไม่นาน เมื่อลมกรรโชกหนัก ฟ้าแลบแปลบปลาบ ส่อเค้าว่าสายฝนจะพรมกระหน่ำในเวลาไม่นาน

ลมเป่าเทียนที่จุดเอาไว้ข้างทางจงกรมดับหมดแล้ว…

‘ขืนเดินต่อไปไม่แน่ว่างูเงี้ยวเขี้ยวขออาจจะเลื้อยผ่านมา เราอาจจะเดินไปเหยียบมัน แน่ล่ะ มันจะต้องกัดเราแทนคำขอบคุณหรือคำขอโทษที่มันเลื้อยซุ่มซ่ามผ่านมาแถวนี้เป็นแน่’ นี่คือเหตุผลที่ผมสร้างขึ้นมาให้ตัวเอง และมันก็เป็นเหตุผลที่ดีมากๆ เสียด้วย ผมควรจะเชื่อตัวเองด้วยการหยุดเดินจงกรมข้างโลงผีเน่าๆ เหม็นๆ นี้เสียที แล้วเข้าไปนั่งสมาธิต่อในกลดคงจะดีกว่าเป็นไหนๆ

กุฏิหลังนี้เป็นกุฏิต่ำๆ ยกพื้นขึ้นนิดเดียว มีฝาผนังสามด้าน ด้านหน้าจะเปิดโล่งเอาไว้ ให้อะไรก็ตามที่อยากจะมาเยี่ยมเยียนยามวิกาลเข้ามาได้เลย…ไม่ต้องเกรงใจ ไม่ต้องเคาะประตูขออนุญาตให้เสียเวลาอีกด้วย

การนั่งกำหนดรู้อยู่กับลมหายใจของผมดำเนินไปได้ไม่นานก็มีอันให้สะดุด เพราะรู้สึกว่ามีอะไรมาระใบหน้า ขวัญผวาว่าผีคงจะเปิดมุ้งกลดเข้ามาเยี่ยมแล้วเป็นแน่ แต่พอเปิดเปลือกตาดูจึงรู้ว่าลมได้ตีมุ้งกลดเปิดกระเจิงขึ้นหมดแล้ว

นั่งสมาธิก็ไม่ได้เรื่อง งั้นนอนดีกว่า ว่าแล้วผมก็ล้มกายลงนอนตะแคงขวาในท่าสีหไสยาสน์หรือ “ท่านอนแห่งพญาราชสีห์” ทว่าราชสีห์ตัวนี้คงจะเป็นราชสีห์ขี้เรื้อน ที่หนาวสั่นด้วยความคันหยุกหยิกในหัวใจ จนต้องขดขาทั้งสองข้างขึ้นมากระจุกถึงก้นแล้วดึงผ้าจีวรมาคลุมโปงจนมิด เพราะคิดเอาเองว่าผีคงไม่กล้าเลิกผ้าจีวรออกมาปลิ้นตาหลอกแน่ๆ แต่ไม่จริงหรอกครับ เพราะคืนนั้นผมนอนหลับฝันว่าผีหลอกทั้งคืน สะดุ้งตื่นขึ้นมาแอบดีใจว่าเป็นเพียงความฝัน แต่ความจริงกลับโหดร้ายกว่าเมื่อนึกขึ้นได้ว่า ที่ด้านข้างกุฏิมีผีเน่านอนยิ้มแฉ่งอวดฟันขาวอยู่เป็นเพื่อน

สรุปว่าคืนนั้นผีหลอกผมทั้งคืน ภาวนาไม่ได้เรื่องอะไรสักกระผีกริ้น

.

.

ครั้งที่สองผมถูกผีพระหลอก

ปีนั้นพระอาจารย์วิจักษ์นำผมออกธุดงค์

เราสตาร์ทกันที่อุทัยธานี – สุพรรณบุรี เดินไปนอนยอดเขาที่เครื่องบินเลาดาร์แอร์ตกหนึ่งคืนพอให้ชื่นใจ (ผมกลัวเล็กน้อยถึงปานกลาง แต่โดยรวมถือว่าชิลๆ)

จากนั้นก็ลุยผ่าเข้าทุ่งใหญ่นเรศวร ว่ากันไปตั้งแต่หน่วยทินวย ทิกอง ซ้งไท้ ดงวี่ แม่กะสะ ทะลุออกจะแก ข้ามภูกู่ก้อง (ก่องก๊อง ก็เรียก… โธ๊ะ! ขึ้นครึ่งวัน ลงครึ่งวัน ภูเขาบ้าอะไร สวยด้วยความสูงได้น่ารักจริงๆ) ลงจากกู่ก้องก็ถึงตะละโค่ง ไปแม่จันทะ กรูโบ ยูไนท์ ม่องกั๊ว ข้ามดอยใหญ่อีกลูกไปบ้านกะเหรี่ยงฤาษีเลตองคุ เดินเลาะลำห้วยทีหม่อโกรให้เย็นกายสบายเท้า แวบเข้าเขตพม่าบ้างพอได้เสียวว่าจะมีลูกเอ็มสิบหกแล่นออกมาต้อนรับไหมหนอ (พระอาจารย์ที่ผมรู้จักเคยถูกทหารพม่าเอาปืนเอ็มสิบหกจ่อหัว ร่ำๆ ว่าจะยิงท่านทิ้งกลางป่ามาแล้ว เพราะคิดว่าเป็นสายลับจากฝั่งไทยปลอมตัวเข้าไปสืบข่าว) ทะลุถึงเปิ่งเคิ่ง จากหมู่บ้านนี้ไปจะมีถนนที่รถโฟร์วิลพอจะเข้าถึงแล้ว (ผมเขียนจากความจำเมื่อ 18 ปีที่แล้ว คาดว่าทุกวันนี้สภาพหมู่บ้านชาวดอยแถวนั้นคงจะเปลี่ยนแปลงไปมาก)

กระทั่งถึงตัวอำเภออุ้มผาง เข้าพักที่วัดบน (วัดอุ้มผางธรรมาราม) จากอุ้มผางนี้มีทางสองเส้นให้รองเท้าฟองน้ำเลือกเดิน คือเดินตามทางลอยฟ้าสามพันโค้งออกมาทางอำเภอแม่สอด หรือจะวกกลับเข้าป่าคลองลาน ทะลุลงมาจังหวัดกำแพงเพชร

แน่ล่ะ คณะเราเป็นพระป่าเณรเถื่อนที่ชอบภูเขาลำเนาไพรกันอยู่แล้ว ทางสบายเส้นแรกจึงถูกตัดออก เลือกทางโหดแห่งโขดหินมาเดินกันต่อ

ผมเล่าแบบรวบรัดราวกับว่าการเดินธุดงค์ในป่าเป็นเรื่องรื่นรมย์พบเห็นอะไรก็โรแมนติกเสียเต็มประดา แต่เปล่าเลย…

ชีวิตจริงในป่านั้นโหดร้ายเกินกว่าภาพฝันในอุดมคติจะคาดถึง

ระยะเวลาเดือนกว่าซึ่งกลืนกินระยะทางหลายร้อยกิโลเมตรด้วยการเดินนั้นทำให้…

พระอาจารย์ชัยวุฒิเท้าแตกจนคร้านที่จะปะพลาสเตอร์ยาแล้ว

พระอาจารย์ชัชวาลย์ลื่นลงภูเขาถูกไม้ไผ่บาดเท้าเป็นแผลยาวต้องฉีกผ้าบริขารมาพันแผล

สามเณรตุ่น แพ้พิษคุ่นจนมือเท้าแขนขาเปื่อยหมด

ผมเองนั้น เดินกะโผลกกะเผลกข่มพิษความปวดที่ข้อเท้าแพลงมาหลายอาทิตย์จนอาการดีขึ้นมากแล้ว แต่มาพลาดให้โขดหินแห่งหนึ่งในป่าคลองลานจนเล็บเท้าฉีกเผยอ

และพระธุดงค์รูปหนึ่งถึงกับเอาชีวิตไปทิ้งในป่า…

.

-ติดตามต่อฉบับหน้านะครับ-

.

.

.

-คม-

.

มีสองสัจธรรมที่ผมได้จากประสบการณ์การทำงานมานานปี :

1. ไม่มีงานใดที่ไม่มีความเสี่ยง แม้แต่งานประจำที่มั่นคงที่สุด

2. ไม่มีความสำเร็จใดที่ได้มาโดยไม่ทำงานหนัก

ผมยังเชื่อว่าคนเราอยากได้อะไรก็ได้ ถ้ายอมจ่ายราคาของมัน คำถามเดิม : คุณอยากได้มันมากจริงหรือไม่ และคุณยอมจ่ายราคาของมันไหม เท่านี้เองครับ

.

.

.

-ขำ-

.

“คำเตือน : เรื่องนี้เศร้า!”

.

เล่า : ชีวิตนั้นสั้นนิดเดียว สิ่งที่เราทำมีค่าพอหรือยัง อย่างคุณวินทร์ได้เขียนหนังสือที่ชอบ ผมว่านั่นคือสิ่งมีค่าสำหรับคนๆ หนึ่ง และเพื่อคนส่วนใหญ่ ส่วนผมเอง ที่อายุก้าวเข้ามาสู่เลข 3 แล้ว ยังหาจุดยืนที่แน่นอนไม่ได้เลย คำถาม คุณวินทร์มีอะไรแนะนำ สำหรับผมสักอย่างไหมครับ?

ตอบ : ชีวิตคนเรามันสั้นเสียจริงๆ ไม่ทันรู้ตัวเราก็จากไปแล้ว และไม่เหลือร่องรอยอะไรไว้ว่า เราเคยอยู่ในโลกใบนี้ ในกาแล็กซีนี้ ในจักรวาลนี้ พูดง่ายๆ คือ ชีวิตมนุษย์เป็นเพียงมายา ปรากฏเพียงแวบเดียว ไม่ต่างจากมดแมลง

แต่เพราะชีวิตมันไร้สาระนี่เอง และเพราะเรามีโอกาสที่มีสติปัญญา ได้ถือกำเนิดในจักรวาล ซึ่งเป็นประสบการณ์ที่แตกต่างจากสิ่งมีชีวิตหรือสิ่งไร้ชีวิตอื่นๆ เราจึงน่าจะฉวยโอกาสสั้นๆ นี้ กระทำเรื่องที่น่าพึงใจ ไม่ต้องหวังถึงเพื่อสังคมหรือมนุษยชาติหรอกครับ แค่ใช้ชีวิตแต่ละวันให้ดีที่สุด ก็ถือว่าไม่เสียเวลาเปล่าแล้ว

(ขำตรงไหนเนี่ย? เอาน่า…ชีวิตนี้จะซีเครียสไปทำไมนักหนา ขำหน่อยเถอะนะ)

.

.

-วินทร์ เลียววาริณ-

-(สิญจน์ สวรรค์เสก แอบทะลึ่งขำคนเดียวในวงเล็บ)-

ฉันมีนัดตอนเช้าตรู่ หกนาฬิกาของวันอังคารที่ 6 กันยายน 2554 โชคดีมีคนตัวไกลใจดีโทรมาปลุกให้ลุกจากที่นอนตั้งแต่เช้ามืด ทำให้ทำธุระได้เรียบร้อยก่อนเวลานัดหมายหลายสิบนาที ก่อนออกจากบ้านฉันเข้าไปกราบพระ จุดธูปไหว้หน้ารูปพ่อในห้องพระเพื่อเป็นศิริมงคล จากนั้นจึงขนกระเป๋าและข้าวของมารอท่าไว้แล้วเดินไปไหว้ขอพรจากแม่ในห้องครัว – เป็นอันเสร็จพิธีเอาฤกษ์เอาชัยก่อนเดินทางไกลค่ะ

ก่อนไป แม่เหมียวสุดสวยได้นั่งส่งเสียงเรียกลูกๆ ให้มาส่งฉันรอรถอย่างพร้อมหน้าพร้อมตา และรถของโรงพยาบาลได้เดินทางมาถึงที่บ้านหลังเวลานัดหมายราวครึ่งชั่วโมง การเดินทางเป็นหมู่คณะเป็นเรื่องที่ต้องเผื่อใจและเผื่อเวลาไว้เสมอค่ะ เพราะมีความเป็นไปได้สูงที่จะล่าช้ากว่าตารางเวลาที่กำหนดไว้

การเดินทางเป็นไปด้วยความสนุกสนาน คุยกันไป กินกันไป หัวเราะกับไป ประกอบกับคนขับไม่ชำนาญทางจึงขับรถหลงทางไปนับครั้งไม่ถ้วน โชคดีที่ในรถไม่มีใครหงุดหงิด อารมณ์เสีย เมื่อรู้ว่าหลงทางต่างพากันสอบถามและคอยช่วยกันดูป้ายบอกทางกระทั่งถึงที่หมาย คือ โรงแรมแอมบาสเดอร์ ซิตี้ จอมเทียน ราวๆ สามทุ่มครึ่ง เพลียและสะบักสะบอมมากค่ะ

เมื่อทำการเช็คอินเรียบร้อยแล้ว ฉันและพี่ๆ ลากกระเป๋าขึ้นห้องไปอย่างทุลักทุเล หลังจากตามช่างมาช่วยเปิดไฟในห้องและเก็บข้าวของไว้เรียบร้อย จึงได้พากันออกมากินอาหารค่ำที่ร้านเดอะวิว ไม่ใกล้ไม่ไกลจากโรงแรมที่พัก ที่นี่อาหารอร่อยดี เพลงเพราะ มีที่นั่งกลางหาดทรายริมชายหาดอีกด้วย บรรยากาศดีมากค่ะ หลังจากอิ่มท้องแล้วเราก็กลับเข้าห้องพักเพื่อพักผ่อนเอาแรงไว้สำหรับการประชุมในวันรุ่งขึ้น

ภาพนี้มองจากชั้นสามสิบสองของโรงแรมค่ะ ทะเลกว้างไกลสุดลูกหูลูกตา สวยงามกว่าที่กล้องในโทรศัพท์เคลื่อนที่บันทึกมาได้นี้หลายเท่าตัว

เช้านี้เรานัดกันเจ็ดโมงครึ่ง เพื่อไปทานอาหารเช้าพร้อมกัน แต่ประเหมาะกับที่เช้าวันนี้พัทยาไฟฟ้าดับทำให้เราติดอยู่ในลิฟต์นานมากๆ คงเพราะมีผู้คนหลั่งไหลมาที่นี่กันมากมาย เฉพาะการประชุมวิชาการครั้งนี้ทราบว่ามีผู้มาร่วมงานกว่าห้าพันคนและต้องจองโรงแรมถึง 15 แห่งทีเดียว ดังนั้นอัตราการใช้พลังงานคงสูงเป็นเงาตามตัว เหตุการณ์นี้ทำให้เราเปลี่ยนเวลานัดหมายใหม่ ว่าเช้าวันถัดไปจะออกจากห้องให้เร็วขึ้น 

หลังจากทานอาหารเช้า พากันไปลงทะเบียนที่ห้องโถง ค่อนข้างวุ่นวายแม้จะมีป้ายและคนคอยอธิบายลำดับขั้นตอนอยู่ แต่มองดีๆ ก็มีเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยให้ได้เรียนรู้ ว่าเมื่อต้องจัดงานที่มีผู้เข้าร่วมงานหลากหลายบทบาท ทั้งผู้เข้าร่วม ผู้นำเสนอผลงาน ผู้ติดตาม ฯลฯ ควรบริหารจัดการอย่างไร และการจัดงานใหญ่คราวนี้นับว่าทำได้ดีทีเดียว เอการที่ได้จากการลงทะเบียนประกอบด้วยตารางแสดงรายละเอียดของงาน อาทิกำหนดการ สถานที่นำเสนอผลงานทั้งชนิดนำเสนอด้วยวาจา และนำเสนอด้วยป้ายนิทรรศการ จากนั้นนำคูปองไปรับของที่ระลึก หนังสือ/ซีดีที่รวบรวมผลงานวิชาการที่ได้รับคัดเลือกทั้งหมดในปี 2554 โดยแบ่งเป็นหมวดหมู่และเรียงตามลำดับเวลาการนำเสนอ ทำให้ผู้ร่วมงานสามารถเข้าร่วมรับฟังรับชมเรื่องที่สนใจได้สะดวก

ฉันได้โหลดตารางการประชุมมาศึกษาล่วงหน้าก่อนเดินทางแล้ว ทว่าเมื่อมาพื้นที่จัดงานจริงก็รู้ได้เลยว่าต้องปวดขาจากการวิ่งรอกเข้าฟังห้องโน้นห้องนี้ และจากที่เดินดูตามป้ายนิทรรศการอย่างแน่นอนค่ะ เอาน่ะเสียเหงื่อกันหน่อยจะเป็นไรไป

กำหนดการวันแรก เป็นการรับฟังการบรรยายก่อนแยกย้ายไปฟัง ไปชมตามห้องต่างๆ ฉันและคณะเข้าไปในห้องประชุมตามเวลาแต่พบว่ายังมีที่นั่งว่างๆ อีกหลายพัน คงกำลังลงทะเบียนกันอยู่อีกอาคารหนึ่งฟากโน้น

พวกเราได้ที่นั่งโซนด้านหน้า ตามประสาคนโชคดี และเมื่อจบการบรรยายช่วงเช้า ผู้จัดได้ประชาสัมพันธ์ให้แยกย้ายไปรับฟังตามหัวข้อที่สนใจ ฉันจึงได้หันไปเห็นว่าผู้คนจุเต็มห้องไม่ว่างแม้เก้าอี้เสริม

ครั้งนี้มีเรื่องได้รับคัดเลือกนับพันเรื่อง มีการจัดแสดงบู๊ทจากเอกชนอีกนับร้อย น่าเสียดายที่ฉันไม่สามารถชมได้ครบทุกเรื่อง

ทางโรงพยาบาลมีผลงานที่ได้รับคัดเลือกให้นำเสนอด้วยวาจาหนึ่งเรื่อง เมื่อถึงเวลานำเสนอผลงานทุกคนมารวมตัวกันเพื่อเป็นกำลังใจ พวกเราต่างมีกำลังใจมีแรงฮึดขึ้นมากหลังได้เข้าชมตามห้อง เดินอ่านตามป้ายมาส่วนหนึ่ง หลายเรื่องทางโรงพยาบาลของเราเคยทำมาแล้ว บางเรื่องนำไปประยุกต์ใช้ได้ บางเรื่องเราทำไปได้ไกลกว่านั้น

หลังเสร็จการประชุมวันแรก เราไปทานอาหารเย็นที่ร้านบรรยากาศดีมากอีกแห่งหนึ่งของพัทยาเหนือคือ ร้านริมผา ลาพิน จากนั้นกลับมากันเดินย่อยอาหารที่ชายหาดของโรงแรม ทุกคนต่างกดโทรศัพท์ไปหาคนรักบ้าง ลูกบ้าง เพื่อนบ้าง ส่วนตัวฉันเดินย่ำทรายไปนั่งเอนหลังบนเก้าอื้ชายหาดฟังเสียงคลื่นเงียบๆ

ความคิดถึงของฉันถึงไม่ได้บอกออกไปตอนนั้นแต่มันก็ถึงอยู่ดีแหละค่ะ .. จริงๆ นะ

ขอขอบคุณพี่ๆ ที่ชวนมา และเปิดโอกาสให้ฉันมาร่วมงานนี้ เป็นการเข้าร่วมประชุมวิชาการครั้งแรกที่ดีจริงๆ ค่ะ ครั้งต่อไปจะหอบหิ้วงานวิชาการมาร่วมนำเสนอ ไม่มาร่วมประชุมมือเปล่าอย่างแน่นอน

.

เมื่ออดีตกาลนานโพ้น ประมาณการณ์ได้ว่าน่าจะหลายชั่วอายุยุง ความสงสัยประการหนึ่งซึ่งเหนื่อยล้าจากการรอนแรมในเวิ้งนภากาศ ได้ปราดเข้าพักในสมองของคนผู้หนึ่ง ครั้นหายเหนื่อยแล้วจึงแผ้วออกจากปากของเขา เปิดเผยตัวตนให้นักเขียนสองซีไรท์นามอุโฆษแห่งสยามประเทศเห็นว่า

“พี่วินทร์ครับ ทำไมคนเราถึงใช้ภาษาสื่อสารกันด้วยครับ ใช้อย่างอื่นได้ไหม?”

นักเขียนผู้ปราดเปรื่องเลื่องระบือว่ามีความคิดอันคมคายได้ฆ่าความสงสัยนั้นว่า

“…ภาษาน่าจะมาจากการที่คนรวมตัวกันมากขึ้น หากไม่มีการรวมกลุ่ม ก็คงไม่เกิดภาษา ลองนึกภาพคนป่าห้าหกคนกำลังล่าเสือเขี้ยวดาบ หากไม่สามารถสื่อสารกันว่า ‘เฮ้ย เสืออยู่ด้านหลังเอ็งว่ะ’ มนุษย์คงสูญพันธุ์ไปนานแล้ว…”

“…แต่ทำไมต้องเป็นภาษา? ไม่ทราบครับ แต่เชื่อว่าหากเราไม่ได้พัฒนาการใช้เสียงเป็นการพูดกับการได้ยิน เราก็คงพัฒนาไปทางอื่นแทน เช่นสื่อสารกันโดยกะพริบตา ขยับกล้ามเนื้อใบหน้า ภาษากาย ภาษามือ หรือกระทั่งการใช้กลิ่นในการสื่อสาร เช่น ผายลมแปลว่ามีความสุขโว้ย”

ชนผู้ล้นอยู่ด้วยความมั่วซ้ำหนักไปทางโม้เช่นผม ได้ฟัง (อ่าน) เช่นนั้น พลันบรรลุถึงภาษาแรกสุดแห่งเวิ้งจักรวาล…

…นั่นคือ…

ตด!

ใช่ว่าผมจะมั่วไปเองคนเดียวรึกระไร แต่ผมโม้ไปตามคนอีกกลุ่มใหญ่ที่พะยี่ห้อว่า ‘นักวิทยาศาสตร์’ ซึ่ง ‘อุตริเดา’ หรือภาษาสวมสูทยกแก้วเชมเพญในทำเนียบโนเบลเรียกว่า ‘ประมาณการณ์’

ประมาณการณ์กันว่าเมื่อไม่นานมานี้ ริบๆ หรี่ๆ สักราวๆ หมื่นล้านปี “ณ ขณะที่เวลายังไม่ได้เริ่มต้น ณ ขณะที่ไม่มีสรรพสิ่งใดเลยในจักรวาล เป็นเพียงสภาพความว่างเปล่าอันมืดดำ ทว่าอัดแน่นด้วยมวลมหาศาลทรงไว้ซึ่งพลังแห่งความโน้มถ่วง และร้อนแรงยิ่งกว่าไฟประลัยกัลป์ ไม่มีมนุษย์คนใดจะล่วงรู้ได้ หรือแม้แต่จะเข้าใจสภาพก่อนกำเนิดจักรวาลนี้เป็นอย่างไรกันแน่ แล้วในฉับพลันนั้นเอง พลังบางอย่างซึ่งซ่อนเร้นจากความเข้าใจของมนุษย์ ได้ผลักดันให้เกิดการระเบิดครั้งยิ่งใหญ่ สาดกระจายมวลสารทั้งหลายออกไปในความว่างเปล่า เอกภพของอวกาศและเวลาจึงได้เริ่มต้นวินาทีแรกของมันตั้งแต่บัดนั้น” (ข้อความจากหนังสือ สารคดี ฉบับที่ 73 เรื่อง สู่ดวงดาวกับความลี้ลับแห่งเอกภพ หน้าที่ 99)

ถ้าพูดตามทฤษฎีทางวิทยาศาสตร์ ก็ต้องบอกว่า “การตดของจักรวาล” หรือการเกิด “บิ๊กแบง” เป็นภาษาแรกสุดที่ทำให้เกิดการสื่อสารที่เป็นรูปธรรม เพราะนับแต่นั้นมา สัมภวะธาตุทั้งหลายได้อุบัติและแปรเปลี่ยนรูปมาเรื่อย

เดากันว่า เมื่อไม่นานมานี้ราวห้าพันล้านปีคงจะได้ ท่ามกลางลมตดซึ่งพ่นออกไป ต่อนแดงๆ น้อยใหญ่เริ่มเย็น ได้ก่อเกิดดาราจักรขึ้นมานับหมื่นล้านดาราจักร หนึ่งในนั้นมีชื่อที่สมมุติเรียกกันในปัจจุบันว่า Milky Way หรือ ดาราจักรทางช้างเผือก เฉพาะในดาราจักรทางช้างเผือกนี้มีดาวฤกษ์ที่สุกสกาววาวแสงแห่งความร้อนหรือที่รู้จักกันในนามว่าดวงอาทิตย์นับล้านๆ ดวง ซึ่งดาวฤกษ์ใหญ่ๆ เช่นนี้จะมีดาวเคราะห์เป็นบริวารหมุนโคจรรอบกันอยู่อีกหลายดวงเป็นระบบสุริยจักรวาลหนึ่ง และในระบบสุริยะเล็กๆ แห่งหนึ่งของมหาดาราจักรทางช้างเผือกนี้ มีดาวเคราะห์ซึ่งมีนามที่แสนจะไพเราะเพราะพริ้งว่า ‘โลก’ เกิดขึ้นมาด้วยเมื่อประมาณสี่พันห้าร้อยล้านปีที่แล้ว

พันล้านปีต่อมาเดากันว่าสิ่งมีหน่วยแรกได้ปรากฏกายขึ้น อาจจะอุบัติขึ้นที่นี่เองเลย หรืออาจจะโดยสารอุกกาบาตเดินทางเข้ามาก็สุดจะเดา (เชิญเดากันได้ตามสะดวก) แต่เชื่อกันว่าเจ้าปั๊กกะตืนนี่แหละคือบรรพบุรุษของสิ่งมีชีวิตทั้งหลาย…

(ซึ่งผมต้องขอวงเล็บไว้ ณ ที่นี้ด้วยว่า (เฉพาะส่วนที่เป็นรูปธรรม) เพราะหากจะว่าถึงสิ่งมีชีวิตที่มีแต่นามธรรมแล้ว พระพุทธองค์ทรงตรัสว่า ‘สัตวะ (สัตว์)’ แปลว่า ‘ผู้ข้องอยู่ในภพ’ นั้น มีภพที่เป็นนามธรรมอีกมากมาย จึงไม่เป็นเรื่องแปลกอะไรเลยที่จิตเหล่านั้น จะมาถือเอาธาตุเหล่านี้เป็นที่อยู่ของจิตขึ้นมาด้วย ภพของสัตว์ที่มีรูปทั้งหลายจึงเป็นเพียงกลุ่มของภพๆ หนึ่ง และไม่ใช่การเข้าถือครองเอาก้อนธาตุเป็นตัวตนนี้จะเกิดขึ้นเฉพาะเมื่อตอนสิ่งมีชีวิตหน่วยแรกอุบัติขึ้นในโลกโน้นเลยก็หาไม่ แม้ในปัจจุบันนี้สัตว์ทั้งหลายก็ยังเกิดให้เราเห็นอยู่ทุกวัน แต่ใครจะมีจิตใจที่ละเอียดมากพอจะรับรู้หรือสัมผัสได้หรือเปล่าเท่านั้นเองว่า จิตวิญญาณทั้งหลายเข้าถือปฏิสนธิในครรภ์เมื่อใด จุดนี้วิทยาศาสตร์สมัยใหม่ยังจนแต้มอยู่ คือจับตัววิญญาณมาใส่รูปไม่ได้ ทำได้ก็เพียงสร้างรูปให้เหมาะสม คือมีสภาวะที่เอื้อให้วิญญาณเข้ามาปฏิสนธิ และจะรู้ได้ก็ต่อเมื่อรูปนั้นเริ่มแสดงอาการว่ามีชีวิตแล้วเท่านั้น ทว่าผู้ละเอียดอ่อนทางด้านจิตภาวนา ท่านรับรู้และทราบได้ตลอด แต่ก็เป็นความรู้ที่ทราบได้เฉพาะตน พูดไปเดี๋ยวคนเพี้ยนจะว่าท่านบ้า การเห็นเฉพาะภพของมนุษย์และสัตว์ทั้งหลายที่มีรูป แล้วเข้าใจว่าสิ่งมีชีวิตคงจะมีเพียงเท่านี้นั้น ไม่ต่างจากการมองเห็นโลกใบนี้ แล้วคิดว่ามันคือศูนย์กลางของจักรวาล ทั้งๆ ที่เอกภพภายนอกนั้นกว้างขวางมากเกินกว่าจินตนาการจะเดินทางไปถึงเสียด้วยซ้ำ)

…สิ่งมีชีวิตทั้งหลายได้วิวัฒน์รูปมาเรื่อยตามเหตุปัจจัยของดินน้ำลมไฟ ไม่ใช่เป็นไปตามทฤษฎีของใครทั้งนั้น กระทั่งทุกวันนี้เชื่อตามกันมาอีกว่า เมื่อสี่หมื่นปีที่แล้ว เจ้าตัวดิ้นได้จำพวกหนึ่ง พากันอุตริยกขาหน้าทั้งสองข้างขึ้น เดินด็อกด๋อยกะโผลกกะเผลกด้วยสองขาหลัง เผ่าพันธุ์นี้ได้ฉายแววเห็นแก่ตัวกว่าสปีชีส์อื่น รู้จักเอาตัวรอดด้วยการคิดค้นอาวุธขึ้นมาล่าและทำลายเผ่าพันธุ์อื่น ซึ่งต่อมาเมื่อหาคู่ต่อกรได้ยากจึงหันมาทำลายกันเองอย่างมโหฬารนับครั้งไม่ถ้วน

นอกจากจะคิดค้นอาวุธยุทโธปกรณ์แล้ว พวกเขายังคิดอะไรที่สลับซับซ้อนอีกมากมาย เช่น สร้างระบบเสียงขึ้นเป็นภาษา และสร้างภาษาขึ้นเป็นภาพหรือตัวอักษร เพื่อใช้สื่อสารกันคราวเมื่อไม่เห็นตัว ไม่เจอปาก แต่สื่อสารกันรู้เรื่องได้จากอะไรที่ขยุกขยุยบนผนังหิน บนแผ่นไม้ บนหนังสัตว์ บน… ฯลฯ

จะเป็นเสียงก็ดี เป็นตัวอักษรก็ตาม ล้วนแต่เกิดขึ้นมาจากการประดิษฐ์ของคน การคิดอยู่คนเดียว รู้อยู่คนเดียวนั้นไม่เกิดผลอะไร หากผู้อื่นไม่ร่วมรับรู้ และไม่ทราบความหมายนั้นๆ ตามไปด้วย จึงได้เกิดการตกลงร่วมกันว่า ถ้าเปล่งเสียงแบบนี้จะหมายถึงอย่างนี้ ถ้าเห็นตัวอักษรแบบนั้นจะหมายความว่าดังนั้นเป็นต้น

และแล้วอนาคตของสิ่งมีชีวิตเมื่อสี่หมื่นปีก็เดินทางมาถึง… ปัจจุบันนี้ปฏิเสธไม่ได้ว่าภาษามีบทบาทหน้าที่ต่อผู้คนมาก แต่เดิมที่มนุษย์สร้างภาษาขึ้นมาเพื่อสื่อสารเรื่องราวที่ต้องการจะบอก แต่ทุกวันนี้ภาษาเดินทางมาไกลถึงการเป็นสื่อเพื่อใช้เสพความบันเทิง เป็นเสียงเพลง เป็นบทกวี เป็นวรรณกรรม เป็นภาพวาด เป็นงานศิลป์ เป็น… ฯลฯ

ภาษาจะสำเร็จประโยชน์ได้ก็ต่อเมื่อผู้สื่อกับผู้รับสารมีความเข้าใจตรงกัน เพราะถ้าสื่อไม่ตรงกันก็จะไม่เข้าใจ ซึ่งเอาเข้าจริง ภาษาเสียงหรือภาษาพูดที่มีมากมายในโลกนี้ คนเราก็รู้ได้แค่ไม่กี่ภาษา ภาษาเขียนก็เหมือนกัน เราอ่านออก เราเข้าใจจริงๆ เพียงไม่กี่รูปแบบเท่านั้น มิพักจะพูดถึงภาษาซึ่งแฝงมาในรูปของโค้ด ระหัส หรือรูปลักษณ์ต่างๆ อีกนับไม่ถ้วน (เพราะฉะนั้นอย่าได้แปลกใจ หากใครจะบอกว่าพระอรหันต์บางรูปที่แตกฉานเรื่องจิตและมีคุณพิเศษเฉพาะองค์จะสามารถรู้ภาษาสัตว์ทั้งหลายได้ เพราะภาษาสัตว์ก็คือคลื่นหรือเสียง – เสียงที่เปล่งออกมาจากจิตที่คิดจะสื่อให้พวกพ้องของตนรู้ว่าคืออะไร เพื่ออะไร ต้องการอะไร ฯลฯ … ไม่เชื่อ? ก็อย่าเพิ่งปฏิเสธ แต่ต้องกล้าที่จะพิสูจน์ตามทฤษฎีที่พระพุทธเจ้ากล่าวไว้ เพราะการเชื่ออะไรง่ายๆ ก็คือความงมงาย การตะบี้ตะบันไม่เชื่ออะไรเสียตั้งแต่ต้นโดยไม่พิสูจน์ทราบให้ถ่องแท้ก็คือความงมงายอีกเหมือนกัน งมงายที่จะจอดจมอยู่กับความไม่เชื่อ)

ตด คนไทยที่อ่านหนังสือออกจะรู้ว่าหมายถึงอะไร

ตด คนไทยที่อ่านหนังสือไม่ออกก็ไม่รู้ว่าหมายถึงอะไร

ตด ถ้าเปล่งเป็นเสียง หรือว่าพูดออกมาเป็นคำพูดแทน ทุกคนที่รู้ความจะทราบว่าคืออะไร (ที่ต้องใช้คำว่า ‘คนที่รู้ความ’ เพราะหากเป็นเด็กเล็กเกินไปที่ยังไม่ทราบสมมุติของคำๆ นี้ก็จะไม่รู้ หรือหากเป็นคนเสียจริตผิดเพี้ยนไป ก็อาจจะไม่ทราบ … เห็นความยุ่งยากของการสื่อสัจธรรมไหมล่ะครับ)

แต่ทุกคนในโลกนี้รู้ว่าอาการที่ร่างกายขับแก๊สออกมาทางก้นนั้นเป็นอย่างไร เราจะสมมุติศัพท์อื่นขึ้นมาเรียกอาการนี้ได้ไหม ก็ย่อมได้เช่นกันหากเป็นความต้องการ เป็นการยอมรับของผู้คน เช่น ก้นเรอ หรือ ตูดหาว เป็นต้น

แล้วคนในโลกอีกมากมายที่อ่านภาษาไทยไม่ออกล่ะ กระทั่งการจะบอกกล่าวเขาด้วยเสียงหรือคำพูดก็เหมือนกัน ถ้าเขาฟังคำนี้ไม่เข้าใจล่ะ ย่อมเป็นเรื่องยากที่จะสื่อให้เขารู้ว่า ตด หมายถึงอะไร นอกเสียจากจะตดให้เขาฟังเสียงและดมกลิ่นโดยตรงเลย เพราะเชื่อว่าทุกคนในโลกนี้รู้จักตดอย่างแน่นอน

ก่อนจบบทความนี้ ผมขอน้อมกรกราบเท้าท่านเจ้าคุณอาจารย์ – พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตโต) ผู้จุดประกายความคิดให้ผม หลังจากที่ผมอ่านหนังสือ การสื่อภาษาเพื่อเข้าถึงสัจธรรม : The language and the truth ของท่านจบลง

และผมขอนำ “ถ้อยทองคำ” ของท่านเจ้าคุณอาจารย์มาฝากทุกท่านด้วยครับ

.

“ภาษาสื่อสารสัจธรรมได้ไม่สมบูรณ์ คือมันไม่สามารถเอาสัจธรรมมาตั้งตรงหน้าได้ มันจะต้องอาศัยประสบการณ์เก่าที่เรามีอยู่ ถ้าไม่มีประสบการณ์ก็ตีบตัน ไม่สามารถรู้ความจริงได้เต็มที่”

.

“ภาษาไม่สามารถแสดงให้รู้ ให้สัมผัสกับประสบการณ์ตรงได้ เช่นพูดว่า ฉันกินมะม่วง คนฟังก็ไม่รู้อยู่ดีว่าเป็นมะม่วงอะไร รสชาติเป็นอย่างไร ความรู้สึกต่างๆ ก็เหมือนกัน ไม่สามารถถ่ายทอดออกมาเป็นคำพูดได้สมบูรณ์”

.

“แม้แต่ประสบการณ์ตรงก็อาจจะใช้ภาษาสื่อสารได้ไม่สมบูรณ์ เช่น คนตาบอดที่มีประสบการณ์ตรงในการคลำช้างในส่วนต่างๆ กัน แล้วสื่อออกมาเป็นภาษาในลักษณะต่างกันออกไป”

.

“การรับรู้ของเราถูกย้อมสีด้วยความรู้สึกของเรา ความรู้สึกที่ชัดเจนมากก็คือ ความชอบ และ ความชัง การรับรู้ของเราพอมีความยินดียินร้ายเข้ามาผสม เราจะมองภาพสิ่งนั้นไปตามความรู้สึกที่ยินดียินร้ายนั้น สิ่งนั้นจะไม่ใช่ภาพที่แท้จริงของมัน มันจะผสมด้วยการย้อมสีของความรู้สึกของเราที่มีความยินดียินร้ายนั้น เพราะฉะนั้น ในการรับรู้โลกที่เราบอกว่าไม่รู้ตามความเป็นจริง ไม่เข้าถึงสัจธรรมนี้ ตัวเหตุอันหนึ่งเกิดจากตัวเราเอง ซึ่งก็คือการรับรู้ที่ไม่บริสุทธิ์ ที่ถูกย้อมสีด้วยความรู้สึกชอบชัง หรือ ยินดียินร้าย”

.

“สภาพอวิชชาที่อยู่ในตัวคนนั้นเองเป็นฐานของความผิด ในการที่จะนำมาสู่การสื่อภาษาผิดพลาด ด้วยการวินิจฉัย concept อะไรต่างๆ ผิดพลาด สิ่งที่อยู่เบื้องหลังการใช้ภาษาเป็นสื่อก็คืออวิชชาในตัวคน

อวิชชาในตัวคนนี้คืออะไร คือการไม่รู้จักวิเคราะห์ของตนเอง ไม่รู้จักวิเคราะห์ความจริง ทำให้มองเพียงแง่ใดแง่หนึ่งของเรื่องนั้นๆ หรือมองสิ่งนั้นๆ ผิวเผินแล้วตีขลุมไป อันนี้เป็นเรื่องของการไม่รู้จักวิเคราะห์

เพราะฉะนั้น สิ่งหนึ่งที่จะต้องฝึกหัดก็คือความคิดของคนว่าจะต้องมีการวิเคราะห์ข้อมูลและข้อเท็จจริงต่างๆ ในการที่จะเข้าถึงความจริง นิสัยของจิตในการวิเคราะห์สิ่งต่างๆ นั้นเป็นสิ่งสำคัญที่จะต้องปลูกฝัง มิฉะนั้น คนเราจะถูกชักพาให้หลงไปโดยประสบการณ์หรือข้อมูลที่เข้ามาได้ง่าย เราได้ประสบการณ์ เราไม่วิเคราะห์ แล้วเราหลงผิด ได้ข้อมูลมา ไม่วิเคราะห์ ไม่สืบค้น ก็หลงผิดได้”

.

.

.

-คม-

.

การเขียนตามข้อมูล ออกจะเป็นตำรามากกว่านะครับ โดยเฉพาะเมื่อทุกคนต่างมีข้อมูลเดียวกันนั้น
ผมเห็นว่างานวิจารณ์ไม่มีถูกหรือผิด ก็เหมือนงานทนาย จะว่าความให้คนผิดก็ได้ ความสนุกอยู่ที่มุมมองและการใช้เหตุผลรองรับมุมมองของคุณ ซึ่งอาจจะต่างจากจุดประสงค์ของคนสร้างสรรค์งานโดยสิ้นเชิง

.

.

-ขำ-

.

“โอ้ย! เครียด!”

เล่า : “จงอย่ากลัวการเปลี่ยนแปลง แต่จงสนุก และเรียนรู้ที่จะใช้ชีวิตร่วมกับมันดีกว่า”

“จงมองอุปสรรคและความผิดพลาดเป็นบทเรียนบทใหม่ของชีวิต แล้วคุณจะทราบว่าชีวิตนี้ยังมีอะไรให้คุณเรียนรู้อีกมากมาย”

อืม…มม ผมล่ะชอบคำกล่าวแบบนี้จริงๆ (เวลาเปลี่ยนแปลงความคิดและมุมมองของคนๆ หนึ่งได้จริงๆ นะครับ) ขอบคุณแนวคิดดีๆ ที่ได้รับจากพี่วินทร์ในแต่ละวัน (จากหนังสือของพี่ด้วยครับ!!) (เวลาเครียดๆ ช่วยได้จริงๆ)

ตอบ : งั้นเอาอีกหน่อยเป็นของแถมดีไหม?

“จงอย่ากลัวการเปลี่ยนใจของคนรัก แต่จงสนุกและเรียนรู้ที่จะใช้ชีวิตร่วมกับมันดีกว่า”

“จงมองการอกหักเป็นบทเรียนบทใหม่ของชีวิต แล้วคุณจะทราบว่าโลกนี้ยังมีคนใหม่ๆ ให้คุณเรียนรู้อีกมากมาย”

อุ้ย! คงไม่ได้สะเทือนใจใครนะครับ! (เวลาเครียดๆ ช่วยได้จริงๆ!)

.

.

-วินทร์ เลียววาริณ-

1) แว่วเสียงมาจากทางเดินหลังห้องยา

ป้าสม : วันนี้ดีใจ๋หลาย นึกว่าจะได้นอนโฮงบาลเสียแล้ว
ป้าบุญนำ : เป๋นไดก๊ะ ?
ป้าสม : น้ำต๋านสูงนะก่า ดีว่าขอหมอปิ๊กไปผ่อบ้านได้ แล้วป้าเลาะ หมอว่าใด ?
ป้าบุญนำ : น้ำต๋านสูงเหมือนกั๋น แต่หมอบ่ฮื้อปิ๊กบ้านเดื่อ แล้วหยั๋งบ่นอนเป๋นหมู่เป๋นจุมกันก่อน
ป้าสม : บ่เอาเล๊าะ คืนนี้ละคอนม่วน เฮาตึงบ่นอนโตยแต้เนอ

(( ฮา ))

ขอแสดงความยินดีกับความสุขที่คุณป้าสมเธอเลือกได้ด้วยค่ะ อิอิ อันที่จริงตอนนี้คนไข้วัณโรคมีเยอะด้วยค่ะ ถ้าไม่หนักหนาก็อยากให้ไปพักรักษาตัวที่บ้านดีกว่า ไว้ซาๆ ลงกว่านี้ค่อยว่ากันใหม่นะคะคุณป้า

2) ช่วงพักกลางวันของวันอยู่เวร คุณยายของสาวน้อยวัย 5-6 ขวบ พาเธอมาฝากไว้ที่ห้อง

แป้ง : น้องฝ้ายจะทำอะไรคะ ?
ฝ้าย : ฝ้ายจะเป็นชาวนา
แป้ง : ?
ฝ้าย : นี่ไง ฝ้ายจะเป็นปลูกข้าว ปลูกต้นไม้ในนี้
แป้ง : อ๋อ จ้าๆๆๆ ปลูกในจอคอมพ์ นี่ใช่ไหมคะ ?
ฝ้าย : นั่นแหละ ๆ ปลูกแล้วรดน้ำด้วย ใส่ปุ๋ยด้วย
แป้ง : จ้าๆ ว่าแต่นี่ดอกอะไรคะ ?
ฝ้าย : ดอกนี้ดอกทานตะวัน แล้วดอกนี้เป็นเป็นดอกทานพระจันทร์ค่ะ

(( ฮา ))

เหตุที่เธอให้ชื่อ ‘ดอกทานพระจันทร์’เพราะดอกนั้นมีสีเหลืองนวลกว่านั่นเอง

แม้ยุ่งกับงานทั้งวันทั้งคืนจนไม่ได้หยิบงานถักมาทำ ไม่ได้ยกหนังสือมาอ่าน หรือกระทั่งตามดูละครย้อนหลังไม่ทัน แต่เสียงความคิดซื่อๆ ของน้องฝ้าย และเสียงความคิดน่ารักๆ ของคุณป้าสม สามารถสร้างความสุขใจให้ไม่น้อยเลยค่ะ

อย่าละเว้น หรือเพิกเฉยต่อความสุขเล็กน้อยที่มีอยู่รอบตัวนะคะ
สวัสดีค่ะ